https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/2054 Department of Statistics & Insurance Science Wed, 15 Apr 2026 06:43:48 GMT 2026-04-15T06:43:48Z https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19166 Πίνακες αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας και η επιρροή τους στα επιτόκια των ομολόγων Λαμπαδιάρη, Αριάδνη Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη σχέση μεταξύ της πιστοληπτικής διαβάθμισης και των επιτοκίων των ομολόγων. Οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις αποτελούν βασικό εργαλείο εκτίμησης του πιστωτικού κινδύνου και χρησιμοποιούνται ευρέως από τους επενδυτές για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των εκδοτών και τη διαμόρφωση επενδυτικών αποφάσεων. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση του βαθμού στον οποίο οι μεταβολές στην πιστοληπτική διαβάθμιση επηρεάζουν τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Αρχικά παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο της πιστοληπτικής αξιολόγησης και αναλύεται ο ρόλος των Οίκων Πιστοληπτικής Αξιολόγησης στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Περιγράφονται οι βασικές μεθοδολογίες αξιολόγησης, οι κλίμακες πιστοληπτικής διαβάθμισης, η διαδικασία διαμόρφωσης των αξιολογήσεων καθώς και το κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας των Οίκων. Παράλληλα αναλύεται η θεωρητική σχέση μεταξύ του πιστωτικού κινδύνου και των αποδόσεων των ομολόγων, σύμφωνα με την οποία η απόδοση ενός ομολόγου αποτελείται από το επιτόκιο χωρίς κίνδυνο (risk-free rate) και από το πιστωτικό περιθώριο (credit spread), το οποίο αντανακλά τον πιστωτικό κίνδυνο του εκδότη. Στο εμπειρικό μέρος της εργασίας πραγματοποιείται στατιστική ανάλυση με τη χρήση δεδομένων δεκαετών κρατικών ομολόγων δέκα χωρών της Ευρωζώνης για την περίοδο 2015-2024. Οι ετήσιες αποδόσεις των ομολόγων συγκρίθηκαν με τις αποδόσεις του γερμανικού ομολόγου, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως σημείο αναφοράς, με βασική μεταβλητή το credit spread των ομολόγων. Για την εξέταση της σχέσης μεταξύ πιστοληπτικής διαβάθμισης και spreads εφαρμόστηκε ανάλυση διακύμανσης ενός παράγοντα (one-way ANOVA). Τα αποτελέσματα της ανάλυσης δείχνουν ότι υπάρχει στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ της πιστοληπτικής διαβάθμισης και των πιστωτικών περιθωρίων των κρατικών ομολόγων. Οι χώρες με χαμηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση εμφανίζουν υψηλότερα spreads, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένο κόστος δανεισμού. Παράλληλα, παρατηρείται ότι οι μεταβολές στις αξιολογήσεις συνδέονται με αντίστοιχες μεταβολές στις αποδόσεις των ομολόγων, επιβεβαιώνοντας τον σημαντικό ρόλο των πιστοληπτικών αξιολογήσεων στη διαμόρφωση των επιτοκίων των κρατικών τίτλων. Τα αποτελέσματα της εργασίας επιβεβαιώνουν πως οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις αποτελούν σημαντικό παράγοντα προσδιορισμού των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και συμβάλλουν στη διαφοροποίηση του κόστους δανεισμού μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης. vi Η εργασία οργανώνεται στα ακόλουθα Κεφάλαια: Στο Κεφάλαιο 1 παρουσιάζονται οι Οίκοι Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, όπου περιγράφεται αναλυτικά ο ρόλος και η λειτουργία τους στις χρηματοπιστωτικές αγορές και παρουσιάζεται η εξέλιξή τους διαχρονικά. Στο Κεφάλαιο 2 παρουσιάζονται οι πίνακες πιστοληπτικής διαβάθμισης, όπου αναλύονται οι κλίμακες διαβάθμισης του κάθε Οίκου, σχολιάζεται η δυναμική των μεταβάσεων, ενώ επίσης αναλύονται και οι επιπτώσεις των πιστοληπτικών αξιολογήσεων. Στο Κεφάλαιο 3 εξετάζονται τα χαρακτηριστικά των Ομολόγων και παρουσιάζεται η διαδικασία τιμολόγησής τους. Στο Κεφάλαιο 4 παρουσιάζεται η εμπειρική ανάλυση και τα αποτελέσματα της ανάλυσης διακύμανσης (ANOVA). Τέλος, στο Κεφάλαιο 5 εξάγονται και διατυπώνονται τα συμπεράσματα της τρέχουσας ανάλυσης. Sun, 01 Mar 2026 00:00:00 GMT https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19166 2026-03-01T00:00:00Z https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19154 Σύγκριση της πιθανότητας χρεοκοπίας για το κλασσικό μοντέλο της θεωρίας κινδύνων με και χωρίς διαχυτικό παράγοντα Ψαρουδάκης, Ευστράτιος Η θεωρία συλλογικού κινδύνου αποτελεί βασικό κλάδο της αναλογιστικής επιστήμης και ασχολείται με τη στοχαστική μοντελοποίηση της εξέλιξης του πλεονάσματος ασφαλιστικών χαρτοφυλακίων. Κεντρικό μέγεθος της θεωρίας αυτής είναι η πιθανότητα χρεοκοπίας, η οποία εκφράζει την πιθανότητα το πλεόνασμα να καταστεί αρνητικό σε κάποιο χρονικό σημείο. Στο πλαίσιο αυτό, η ανάπτυξη και σύγκριση διαφορετικών μοντέλων, όπως το κλασικό μοντέλο και το μοντέλο με διάχυση, καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική για την αξιόπιστη εκτίμηση του κινδύνου. Στην παρούσα εργασία μελετάται η πιθανότητα χρεοκοπίας στο κλασικό μοντέλο του συλλογικού κινδύνου και στο μοντέλο με διάχυση, με στόχο τη συγκριτική ανάλυση των 2 προσεγγίσεων υπό κοινές παραμέτρους. Η μελέτη πραγματοποιείται για διαφορετικές κατανομές ζημιών, συγκεκριμένα για την εκθετική κατανομή και τη μίξη εκθετικών κατανομών, διατηρώντας σταθερή τη μέση τιμή των αποζημιώσεων. Ο υπολογισμός της πιθανότητας χρεοκοπίας βασίζεται σε αναλυτικές μεθόδους κύκλους τους τύπους όπου αυτή είναι διαθέσιμη, ενώ τα αποτελέσματα παρουσιάζονται για διακριτές τιμές του αρχικού αποθεματικού. Για τη σύγκριση των 2 μοντέλων χρησιμοποιείται και ο λόγος των αντίστοιχων πιθανοτήτων χρεοκοπίας, ως μέτρο ποσοτικής της επίδρασης της διάχυσης. Η ανάλυση πραγματοποιείται μέσω της εφαρμογής των αντίστοιχων μεθόδων υπολογισμού για κάθε μοντέλο και κατανομή, ενώ τα αποτελέσματα συγκρίνονται για διαφορετικές τιμές του αρχικού αποθεματικού με τη χρήση πινάκων και διαγραμμάτων. Τα αποτελέσματα της σύγκρισης δείχνουν ότι η εισαγωγή της διάχυσης επηρεάζει τη συμπεριφορά της πιθανότητας χρεοκοπίας, ενώ παράλληλα η μορφή της κατανομής των ζημιών διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των αποτελεσμάτων. Sun, 01 Mar 2026 00:00:00 GMT https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19154 2026-03-01T00:00:00Z https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19138 Αποτίμηση δικαιωμάτων μέσω της ανέλιξης Variance - Gamma Στρατηγόπουλος, Χρήστος Το υπόδειγμα των Black and Scholes έθεσε το θεωρητικό πλαίσιο εντός του οποίου κατέστη εφικτή η συστηματική τιμολόγηση δικαιωμάτων προαίρεσης, με τον αντίστοιχο τύπο να αποτελεί σημείο αναφοράς στη σύγχρονη χρηματοοικονομική πρακτική. Ωστόσο, οι γνωστές εμπειρικές ασυμβατότητες του υποδείγματος, όπως η υπόθεση της κανονικότητας των λογαριθμικών αποδόσεων των αξιογράφων και της σταθερής μεταβλητότητας, ανέδειξαν την ανάγκη ενσωμάτωσης πρόσθετης πολυπλοκότητας για τη μοντελοποίηση της υποκείμενης διαδικασίας. Μια κατεύθυνση προς την υπέρβαση των εν λόγω περιορισμών του υποδείγματος αφορά τη μελέτη υποδειγμάτων που εισάγουν μια αλματική συνιστώσα στη δυναμική των τιμών, όπως είναι εκείνα των καθαρά αλματικών διαδικασιών. Οι καθαρά αλματικές διαδικασίες συνιστούν μέλος της κλάσης των διαδικασιών Lévy, με την ιδιότητα ότι οι διαδρομές τους διαμορφώνονται αποκλειστικά μέσω αλμάτων, χωρίς την παρουσία συνιστώσας διάχυσης. Στο πλαίσιο αυτό, η διαδικασία Variance-Gamma, ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της κλάσης των προαναφερθέντων διαδικασιών, προκύπτει ως γενίκευση του κλασικού μοντέλου διάχυσης της κίνησης Brown. Συγκεκριμένα, κατασκευάζεται με αντικατάσταση του χρονικού δεικτοσυνόλου της κίνησης Brown με μια διαδικασία γάμμα. Με τον τρόπο αυτό εισάγεται η έννοια του "οικονομικού χρόνου", η οποία αποτυπώνει την ιδέα ότι ο ρυθμός εξέλιξης της πληροφορίας στις αγορές δεν καθορίζεται από ντετερμινιστικά χρονικά διαστήματα, αλλά από στοχαστικούς μηχανισμούς. Με τον τρόπο αυτό, καθίσταται εφικτή η μοντελοποίηση διαφορετικών επιπέδων μεταβλητότητας του υποκείμενου τίτλου σε διαφορετικές χρονικές στιγμές του οικονομικού χρονικού δείκτη, καθιστώντας το προτεινόμενο υπόδειγμα καταλληλότερο να προσαρμόζεται στην μεταβαλλόμενη ένταση με την οποία πραγματοποιείται η διαδοχή πληροφορίας στις εκάστοτε συνθήκες της αγοράς. Το υπόδειγμα εισάγει δύο επιπλέον παραμέτρους οι οποίες ρυθμίζουν την ασυμμετρία και την κύρτωση της κατανομής των αποδόσεων, αποτυπώνοντας πιο σύνθετα χαρακτηριστικά της δυναμικής του υποκείμενου τίτλου. Τεχνικές αποτίμησης που βασίζονται τόσο στον αναλυτικό τύπο όσο και στον μετασχηματισμό Esscher εφαρμόστηκαν με στόχο τον υπολογισμό της αξίας του παραγώγου SPX. Τα εμπειρικά αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι το προτεινόμενο υπόδειγμα επιτυγχάνει βελτιωμένη προσαρμογή σε σχέση με το υπόδειγμα των Black and Scholes, το οποίο αποτελεί ειδική περίπτωση του γενικότερου υποδείγματος που αναπτύσσεται στην παρούσα διπλωματική εργασία. Sun, 01 Mar 2026 00:00:00 GMT https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19138 2026-03-01T00:00:00Z https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19125 Παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα επί δυο περιουσιακών στοιχείων Παπαδοπούλου, Ελένη Τα χρηματοοικονομικά παράγωγα προϊόντα αποτελούν θεμελιώδη εργαλεία των σύγχρονων αγορών συμβάλλοντας σημαντικά στην αποτελεσματική λειτουργία και ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Χρησιμοποιούνται ευρέως για την αντιστάθμιση κινδύνου, την κερδοσκοπία, την ενίσχυση της ρευστότητας των αγορών καθώς και για την αποτελεσματική εκμετάλλευση χαρτοφυλακίων. Η σημασία τους καθίσταται ακόμη πιο έντονη σε περιβάλλοντα αυξημένης αβεβαιότητας, όπου οι επενδυτές επιδιώκουν να περιορίσουν τον πιστωτικό κίνδυνο και να βελτιστοποιήσουν τις επενδυτικές τους στρατηγικές. Τα παράγωγα επί δύο περιουσιακών στοιχείων παρουσιάζουν αυξημένο ενδιαφέρον, καθώς επιτρέπουν τη συνδυαστική ανάλυση διαφορετικών τίτλων και την αξιοποίηση της μεταξύ τους συσχέτισης. Η δυνατότητα αυτή τα καθιστά χρήσιμα σε εφαρμογές διαχείρισης κινδύνου, ενώ παράλληλα αυξάνει την πολυπλοκότητα της αποτίμησής τους. Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στη μελέτη και αποτίμηση εξωτικών δικαιωμάτων προαίρεσης επί δύο περιουσιακών στοιχείων, τα οποία χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη ευελιξία σε σχέση με τα κλασικά παράγωγα. Έμφαση δίνεται στον ρόλο στις συσχέτισης μεταξύ των υποκείμενων στοιχείων, καθώς και στις μεθόδους αποτίμησης αυτών των προϊόντων τόσο σε θεωρητικό όσο και σε υπολογιστικό επίπεδο. Sun, 01 Mar 2026 00:00:00 GMT https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19125 2026-03-01T00:00:00Z