Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης

Η στρατηγική ανάπτυξη των πολυεθνικών επιχειρήσεων στη φαρμακευτική βιομηχανία : πολιτικές ανταγωνισμού και το ελληνικό ρυθμιστικό πλαίσιο

Mon, 01 Jun 2026 00:00:00 GMT

Η στρατηγική ανάπτυξη των πολυεθνικών επιχειρήσεων στη φαρμακευτική βιομηχανία : πολιτικές ανταγωνισμού και το ελληνικό ρυθμιστικό πλαίσιο Τουμαζάτου, Βασιλική Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη στρατηγική εξέλιξη των πολυεθνικών επιχειρήσεων στον φαρμακευτικό κλάδο, με έμφαση στον ρόλο των πολιτικών ανταγωνισμού και των ρυθμιστικών παρεμβάσεων στη διαμόρφωση της στρατηγικής τους συμπεριφοράς. Αρχικά, παρουσιάζεται το ιστορικό πλαίσιο ανάπτυξης των πολυεθνικών φαρμακευτικών εταιρειών και η εξέλιξη της παγκόσμιας φαρμακευτικής βιομηχανίας, αναδεικνύοντας την αυξανόμενη σημασία της καινοτομίας, της έρευνας και ανάπτυξης και της προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων. Στη συνέχεια, αναλύεται η στρατηγική εξέλιξη των πολυεθνικών επιχειρήσεων μέσα από διακριτές φάσεις ανάπτυξης, από τις αρχικές προσπάθειες διαφοροποίησης και διεθνούς επέκτασης έως τη φάση ωρίμανσης, η οποία χαρακτηρίζεται από οικονομίες κλίμακας, συγχωνεύσεις και εξαγορές, καθώς και την ενίσχυση της καινοτομίας ως βασικού παράγοντα ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των πατεντών και των πνευματικών δικαιωμάτων ως στρατηγικών εργαλείων που επιτρέπουν στις πολυεθνικές να εδραιώσουν τη θέση τους σε διεθνές επίπεδο. Επιπλέον, η εργασία εξετάζει την επίδραση των πολιτικών ανταγωνισμού και των διεθνών ρυθμιστικών πλαισίων στη στρατηγική των πολυεθνικών φαρμακευτικών εταιρειών. Στο πλαίσιο αυτό, αναλύεται ειδικότερα η ελληνική φαρμακευτική αγορά ως μελέτη περίπτωσης, με έμφαση στο ρυθμιστικό πλαίσιο και στους μηχανισμούς clawback και rebate, καθώς και στις στρατηγικές προσαρμογής που υιοθετούν οι πολυεθνικές υπό καθεστώς αυξημένης ρυθμιστικής πίεσης. Τέλος, διατυπώνονται συμπεράσματα σχετικά με τις σύγχρονες προοπτικές και τις μελλοντικές προκλήσεις του φαρμακευτικού κλάδου.

An asymmetry-centered view of competition : toward an integrative theory of competitive dynamics

Fri, 01 May 2026 00:00:00 GMT

An asymmetry-centered view of competition : toward an integrative theory of competitive dynamics Manouris, Vasilis; Μανούρης, Βασίλης Η παρούσα διατριβή επιδιώκει την ανάπτυξη ενός συνολικού μοντέλου αντίληψης του ανταγωνισμού, χρησιμοποιώντας ως ενοποιητικό άξονα τη θεμελιώδη παραδοχή ότι δεν μπορεί να υπάρξει ανώτερη απόδοση υπό συνθήκες συμμετρίας ως προς το τελικό προϊόν, την παραγωγική διαδικασία και τη θέση στην αγορά. Προς τον σκοπό αυτό, επιχειρείται αρχικά μια επανεξέταση της θεωρίας του τέλειου ανταγωνισμού από στρατηγικής άποψης, κατά την οποία η ανταγωνιστική υπεροχή εκλαμβάνεται ως αποτέλεσμα επωφελών παραβιάσεων της προαναφερθείσας συμμετρίας. Οι παραβιάσεις αυτές ορίζονται ως "ευνοϊκές ασυμμετρίες" και εγκαθίστανται ως ο ενοποιητικός εννοιολογικός πυρήνας της διατριβής. Στη συνέχεια, εξετάζονται οι μορφές που μπορούν να λάβουν οι ευνοϊκές ασυμμετρίες, οι μηχανισμοί μέσω των οποίων διαταράσσονται, καθώς και η διαχρονική εξέλιξή τους. Υποστηρίζεται ότι στα σύγχρονα ανταγωνιστικά περιβάλλοντα, υπονομεύεται με αυξανόμενη ένταση η διατηρησιμότητα πολλών ευνοϊκών ασυμμετριών. Το γεγονός αυτό ερμηνεύεται ως παράγοντας που καθιστά στρατηγικά αναγκαία τη συνεχή τους αναδημιουργία, αλλά και ως ένδειξη ότι η σύγχρονη κυριαρχία αντανακλά ολοένα και περισσότερο ακριβώς αυτή την ικανότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η παρατηρούμενη συγκέντρωση ανώτερης απόδοσης μεταξύ ενός μικρού και διαχρονικά σταθερού πυρήνα κυρίαρχων επιχειρήσεων ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι και η δημιουργία ευνοϊκών ασυμμετριών είναι αντίστοιχα κατανεμημένη. Στην προσπάθεια αποκωδικοποίησης αυτού του φαινομένου, εισάγεται η έννοια των ευνοϊκών ασυμμετριών "δεύτερης τάξης": παραγόντων που ενισχύουν την ικανότητα δημιουργίας ευνοϊκών ασυμμετριών "πρώτης τάξης". Κατά συνέπεια, η υπεροχή των σύγχρονων κυρίαρχων επιχειρήσεων ανάγεται στην δυσανάλογη και αποκλειστική εκμετάλλευση τέτοιων παραγόντων. Με βάση αυτό το σκεπτικό, οι ροές επιχειρησιακών δεδομένων, η υπολογιστική κλίμακα, οι δυναμικές έλξης πλατφορμών και οικοσυστημάτων και η συσσώρευση εξειδικευμένου ταλέντου αναδεικνύονται ως ευνοϊκές ασυμμετρίες δεύτερης τάξης. Παράλληλα, η διατριβή εντοπίζει περιπτώσεις δημιουργίας ευνοϊκών ασυμμετριών που δεν βασίζονται σε κάποιο από τα παραπάνω στοιχεία, αλλά στην ιδιοσυγκρασία μεμονωμένων οικονομικών δρώντων. Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη ισχυρών προσωπικών ιδιοσυγκρασιακών "σχημάτων" αναγνωρίζεται ως μια εξίσου σημαίνουσα ευνοϊκή ασυμμετρία δεύτερης τάξης. Υπό αυτό το πρίσμα, αντιπαραβάλλονται δύο ξεχωριστές οδοί προς την δημιουργία ευνοϊκών ασυμμετριών: μια κλασσική που βασίζεται σε ιδιοσυγκρασιακά σχήματα, μία μοντέρνα που βασίζεται σε υποδομές συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων. Τονίζεται πως, παρότι διακριτές, αμφότερες επιτυγχάνουν άνιση - ως προς τον ανταγωνισμό - αξιοποίηση οικουμενικών λειτουργικών αρχών. Τέλος, υποστηρίζεται ότι η εκτεταμένη προσήλωση σε συμβατικές επιταγές περιορίζει τέτοιες μορφές άνισης αξιοποίησης και υπονομεύει την ανάπτυξη ιδιοσυγκρασιακών σχημάτων, αυξάνοντας έτσι την εξάρτηση από τις σύγχρονες ευνοϊκές ασυμμετρίες δεύτερης τάξης και θέτοντας τους δρώντες υπό σημαντικούς δομικούς περιορισμούς. Η διατριβή καταλήγει προτείνοντας ένα αναλυτικό πλαίσιο επικεντρωμένο στην ασυμμετρία, μέσω του οποίου οι ανταγωνιστικές δυναμικές και η στρατηγική εφαρμογή μπορούν να ερμηνευθούν με πιο συνολικό τρόπο.

SkillGapκαι ΑΙ : πώς η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά στην ανίχνευση ελλείψεων δεξιοτήτων στις επιχειρήσεις

Fri, 01 May 2026 00:00:00 GMT

SkillGapκαι ΑΙ : πώς η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά στην ανίχνευση ελλείψεων δεξιοτήτων στις επιχειρήσεις Σπυροπούλου, Ευφροσύνη - Ανδριάνα Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο των ελλειμμάτων δεξιοτήτων (skillgaps) στις επιχειρήσεις και τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στην ανίχνευση και διαχείρισή τους. Στόχος είναι η διερεύνηση της απόκλισης αντιλήψεων μεταξύ linemanagers και εργαζομένων ως προς τις απαιτούμενες και διαθέσιμες δεξιότητες, καθώς και η εξέταση των παραγόντων που επηρεάζουν την πρόθεση χρήσης εργαλείων AI και τη διάθεση για upskilling/reskilling. Η έρευνα βασίστηκε σε ποσοτική μεθοδολογία μέσω ερωτηματολογίου σε δείγμα 102 ατόμων (27 managers, 75 εργαζόμενοι) και ανάλυση με SPSS. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν παρατηρείται στατιστικά σημαντική διαφορά στις τεχνικές δεξιότητες, ενώ εντοπίζεται σημαντικό έλλειμμα στις οριζόντιες δεξιότητες (p<.001). Επιπλέον, η αντιλαμβανόμενη χρησιμότητα και αξιοπιστία της AI προβλέπουν την πρόθεση χρήσης της, ενώ το αντιλαμβανόμενο skillgap συνδέεται θετικά με την πρόθεση συμμετοχής σε προγράμματα ανάπτυξης δεξιοτήτων.

Επιχειρηματική στρατηγική και loyalty programs : μελέτη της σχέσης ανάμεσα στα προγράμματα επιβράβευσης και στις στρατηγικές για την ενίσχυση της πιστότητας των πελατών

Fri, 01 May 2026 00:00:00 GMT

Επιχειρηματική στρατηγική και loyalty programs : μελέτη της σχέσης ανάμεσα στα προγράμματα επιβράβευσης και στις στρατηγικές για την ενίσχυση της πιστότητας των πελατών Σπυροπούλου, Αικατερίνα Η εργασία εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα προγράμματα επιβράβευσης λειτουργούν ως στρατηγική υποδομή που ενισχύει την πιστότητα των πελατών και τη συνολική απόδοση της επιχείρησης. Αναλύονται τρεις διαφορετικοί κλάδοι. Η τραπεζική με το πρόγραμμα HSBC Premier/Advance, η λιανική καφέ με το Starbucks Rewards και οι αερομεταφορές με το Delta SkyMiles. Στόχος είναι να εντοπιστούν τα στοιχεία σχεδιασμού που προσφέρουν διαφοροποίηση, αυξάνουν το κόστος αλλαγής παρόχου και ενισχύουν την αξία διάρκειας του πελάτη. Η μεθοδολογία βασίζεται σε συγκριτική ανάλυση πολλαπλών περιπτώσεων, με συστηματική μελέτη των κανόνων λειτουργίας, των βαθμίδων, των συνεργασιών και των δεικτών απόδοσης, όπως ο αριθμός μελών, η συχνότητα επίσκεψης και η συμβολή στις πωλήσεις. Τα ευρήματα ερμηνεύονται μέσα από θεωρίες στρατηγικής και πιστότητας, ενώ λαμβάνονται υπόψη και πολιτισμικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Στον τομέα των αερομεταφορών εξετάζεται επιπλέον η οικονομική διάσταση των προγραμμάτων, όπως η τιτλοποίηση του SkyMiles από τη Delta. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα πιο επιτυχημένα προγράμματα χαρακτηρίζονται από σαφή αξία, προβλέψιμη και γρήγορη συσσώρευση πόντων, ορατή πρόοδο και διαφανή διακυβέρνηση. Η Starbucks ξεχωρίζει για το απλό και αποτελεσματικό app της, η HSBC χρειάζεται ενίσχυση στην ταχύτητα απόδοσης, ενώ η Delta συνδέει άμεσα την πιστότητα με τα έσοδα και αξιοποιεί τις ροές πιστότητας ως οικονομικό εργαλείο. Η εργασία καταλήγει ότι η επιτυχία ενός προγράμματος επιβράβευσης στηρίζεται στην καθαρότητα αξίας, στην πολιτισμική προσαρμογή και στη διαφανή επικοινωνία με τους πελάτες, ώστε να ενισχύεται η εμπιστοσύνη και η μακροχρόνια δέσμευσή τους.