https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/1 Dissertations Mon, 22 Jun 2026 14:14:38 GMT 2026-06-22T14:14:38Z https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19451 Reformulating the determinants of consumer behaviour : evidence from enforced environmental policies Malliari, Nefeli; Μάλλιαρη, Νεφέλη Η μετάβαση προς τη βιώσιμη κατανάλωση στην Ευρώπη επηρεάζεται όλο και περισσότερο από υποχρεωτικά μέτρα και νόμους, και λιγότερο από την προσωπική επιλογή των καταναλωτών. Στο πλαίσιο της Οδηγίας της ΕΕ για τα Πλαστικά Μίας Χρήσης (Single-Use Plastics Directive – SUP Directive)και των εθνικών – νομικών μέτρων — όπως η χρέωση για τις πλαστικές σακούλες, οι περιορισμοί σε καλαμάκια και ποτήρια, αλλά και τα συστήματα επιστροφής εγγύησης (Deposit Return Schemes – DRS) — οι κανόνες αυτοί μπορεί να απευθύνονται κυρίως στις επιχειρήσεις όμως στην πράξη αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η αγορά και κατ’ επέκταση τον τρόπο που οι καταναλωτές παίρνουν τις καθημερινές τους αποφάσεις. Η διατριβή αυτή εξετάζει το πώς οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται αυτές τις αλλαγές και πώς προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους, με έμφαση στην αγορά επαναχρησιμοποιούμενων ή μη συσκευασιών και κατανάλωση ροφημάτων στην Ελλάδα μετά την οικονομική κρίση. Το βασικό ερώτημα της έρευνας είναι: πώς τα μέτρα περιβαλλοντικής πολιτικής επηρεάζουν την προσαρμογή της καταναλωτικής συμπεριφοράς στον τομέα των ροφημάτων στην Ελλάδα και μέσω ποιων πολυεπίπεδων μηχανισμών πραγματοποιείται αυτή η διαδικασία. Για να απαντηθεί αυτό το ερώτημα, η διατριβή αναπτύσσει και ελέγχει ένα νέο θεωρητικό μοντέλο, το Μοντέλο Επιβεβλημένης Προσαρμογής - Enforced Adaptation Model (EAM). Το μοντέλο αυτό είναι ένα διεπιστημονικό θεωρητικό πλαίσιο που συνδυάζει οικονομικές, ψυχολογικές, κοινωνιολογικές και διοικητικές προσεγγίσεις και εξετάζει το φαινόμενο σε τρία επίπεδα: κοινωνικό (μακρο), αγορά/επιχειρήσεις (μεσο) και άτομο (μικρο). Σύμφωνα με το μοντέλο, οι κανονισμοί λειτουργούν σαν «σήματα» μέσα στην αγορά, τα οποία αλλάζουν το περιβάλλον επιλογών του καταναλωτή και τον οδηγούν να προσαρμόσει τη συμπεριφορά του μέσω τριών βασικών μηχανισμών: την αίσθηση απώλειας (π.χ. επιπλέον κόστος), τη διακοπή των συνηθειών και την προσαρμογή στους κοινωνικούς κανόνες. Παράλληλα, παράγοντες όπως η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, το εισόδημα και το οικονομικό περιβάλλον επηρεάζουν αυτή τη διαδικασία, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και το πώς εφαρμόζουν τα μέτρα οι επιχειρήσεις. Η έρευνα ακολούθησε έναν συνδυασμό ποιοτικών και ποσοτικών μεθόδων. Στην ποιοτική φάση αναλύθηκαν και μελετήθηκαν 14 περιπτώσεις (6 από την Ελλάδα και 8 από το εξωτερικό) για να κατανοηθεί πώς εφαρμόζονται τα μέτρα στην πράξη και πώς επηρεάζουν τη συμπεριφορά. Στην ποσοτική φάση, πραγματοποιήθηκε έρευνα ερωτηματολογίου με δείγμα 614 Έλληνων καταναλωτών στον τομέα των ροφημάτων, όπου ελέγχθηκαν οι βασικές υποθέσεις του μοντέλου με στατιστικές μεθόδους. Οι ερευνητικές υποθέσεις ελέγχθηκαν με ιεραρχική παλινδρόμηση, ανάλυση διαμεσολάβησης και τροποποίησης (PROCESS macro)καθώς και με διαρθρωτική μοντελοποίηση εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM Τα βασικά ευρήματα είναι τέσσερα. Πρώτον, όταν οι κανονισμοί είναι εμφανείς μέσα στο περιβάλλον της αγοράς (π.χ. στο κατάστημα), οι καταναλωτές προσαρμόζουν περισσότερο τη συμπεριφορά τους, και αυτή η επίδραση είναι πολύ πιο ισχυρή από τις ήδη υπάρχουσες περιβαλλοντικές αξίες τους. Δεύτερον, η αίσθηση απώλειας (π.χ. να πληρώσεις παραπάνω) δεν φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά τη συμπεριφορά. Αντίθετα, πιο σημαντικό ρόλο παίζουν η διακοπή των συνηθειών και η προσαρμογή στους κοινωνικούς κανόνες. Με άλλα λόγια, οι καταναλωτές αλλάζουν κυρίως επειδή «σπάνε» οι παλιές τους συνήθειες και επειδή οι νέες συμπεριφορές γίνονται κοινωνικά αποδεκτές. Τρίτον, η εμπιστοσύνη στους θεσμούς επηρεάζει τα αποτελέσματα με έναν απρόσμενο τρόπο: η αλλαγή στη συμπεριφορά είναι πιο έντονη όταν η εμπιστοσύνη είναι χαμηλή, κάτι που δείχνει ότι οι ορατές αλλαγές στην αγορά μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά ακόμα και χωρίς εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Τέταρτον, ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζουν τα μέτρα οι επιχειρήσεις και τα καταστήματα παίζει καθοριστικό ρόλο, λειτουργώντας ως «ενδιάμεσος» που μεταφέρει την επίδραση των κανονισμών στους καταναλωτές. Συνολικά, η έρευνα δείχνει ότι οι αλλαγές στη συμπεριφορά των καταναλωτών δεν οφείλονται τόσο σε οικονομικά κίνητρα, όσο στη διαμόρφωση νέων συνηθειών και κοινωνικών κανόνων. Επιπλέον, αποδεικνύεται ότι τα μέτρα βιωσιμότητας μπορούν να είναι αποτελεσματικά ακόμα και σε χώρες όπου η εμπιστοσύνη στους θεσμούς είναι χαμηλή. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η αντιλαμβανόμενη κανονιστική εμφανισιμότητα στο περιβάλλον λιανικής συνδέεται σημαντικά με την προσαρμοστική βιώσιμη συμπεριφορά των καταναλωτών, υπερβαίνοντας τη συμβολή των προϋπαρχουσών περιβαλλοντικών αξιών. Επιπλέον, αναδεικνύεται ότι οι κυρίαρχοι μηχανισμοί μέσω των οποίων ενεργοποιείται η συμπεριφορική προσαρμογή είναι η διακοπή συνηθειών και η κανονιστική ευθυγράμμιση και όχι η αντίληψη οικονομικής απώλειας. Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι η θεσμική εμπιστοσύνη λειτουργεί ως παράγοντας τροποποίησης της σχέσης αυτής με μη αναμενόμενη κατεύθυνση, ενώ ο ρόλος των επιχειρήσεων και των σημείων λιανικής επιβεβαιώνεται ως κρίσιμος μηχανισμός μετάδοσης της κανονιστικής επίδρασης στο επίπεδο της καθημερινής κατανάλωσης. Η διατριβή συμβάλλει θεωρητικά στην κατανόηση της βιώσιμης κατανάλωσης μετατοπίζοντας την ερμηνεία της από μοντέλα εθελοντικής συμπεριφοράς προς ένα πλαίσιο προσαρμογής που διαμορφώνεται μέσα από κανονιστικά αναδιαρθρωμένα περιβάλλοντα αγοράς. Παράλληλα εισάγει το Enforced Adaptation Model (EAM) - Μοντέλο Επιβεβλημένης Προσαρμογής ως ένα ολοκληρωμένο διεπιστημονικό ερμηνευτικό σχήμα για τη μελέτη της συμπεριφορικής αλλαγής υπό συνθήκες κανονιστικής παρέμβασης και αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των μεσο-επιπέδων μηχανισμών μετάδοσης στη λειτουργία της σύγχρονης περιβαλλοντικής διακυβέρνησης. Σε επίπεδο πολιτικής, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η αποτελεσματικότητα των μέτρων βιωσιμότητας ενισχύεται όταν αυτά είναι ορατά και ενσωματωμένα στο περιβάλλον λιανικής, διαμορφώνοντας άμεσα το πλαίσιο επιλογών των καταναλωτών. Ως εκ τούτου, οι φορείς χάραξης πολιτικής θα πρέπει να δίνουν έμφαση όχι μόνο στον σχεδιασμό των μέτρων αλλά και στον τρόπο εφαρμογής τους στην αγορά, αξιοποιώντας τις επιχειρήσεις ως βασικούς μηχανισμούς μετάδοσης της κανονιστικής επίδρασης. Wed, 17 Jun 2026 00:00:00 GMT https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19451 2026-06-17T00:00:00Z https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19450 Ανάλυση στρατηγικού σχεδιασμού και συγκριτική αποτίμηση δυο επιχειρήσεων σε ετερογενείς αγορές Καπαρού, Χαρίκλεια Η παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη μελέτη και σύγκριση δύο επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικούς αλλά εξίσου ανταγωνιστικούς κλάδους: την The Body Shop, η οποία ανήκει στον διεθνή κλάδο του λιανεμπορίου καλλυντικών και προϊόντων προσωπικής φροντίδας, και την AGRO.VI.M. S.A., μία από τις κορυφαίες ελληνικές εταιρείες στον κλάδο της παραγωγής και εξαγωγής ελαιολάδου και προϊόντων ελιάς. Στόχος της εργασίας είναι η σε βάθος ανάλυση των στρατηγικών επιλογών των δύο επιχειρήσεων, με έμφαση τόσο στο εξωτερικό περιβάλλον, όσο και στους εσωτερικούς πόρους και ικανότητες που καθορίζουν την ανταγωνιστικότητά τους. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, αξιοποιείται ένα πλέγμα θεωρητικών εργαλείων στρατηγικής διοίκησης, όπως η ανάλυση SWOT, η ανάλυση PEST, το υπόδειγμα των Πέντε Δυνάμεων του Porter, η Αλυσίδα Αξίας του Porter, καθώς και η προσέγγιση της Θεωρίας των Πόρων και Ικανοτήτων (Resource-Based View). Μέσα από αυτά τα εργαλεία εξετάζονται οι στρατηγικές προτεραιότητες, η τοποθέτηση στην αγορά, η δυναμική του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος, αλλά και η ικανότητα των επιχειρήσεων να αξιοποιούν τους πόρους τους για τη δημιουργία βιώσιμου ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Επιπλέον, η εργασία προχωρά στην ανάλυση της αποστολής, του οράματος και των στρατηγικών στόχων κάθε εταιρείας, ενώ μελετά τις επιχειρησιακές και επιχειρηματικές στρατηγικές που εφαρμόζουν, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις διεθνείς τάσεις όσο και τις ιδιαιτερότητες του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιούνται. Η συγκριτική προσέγγιση που ακολουθείται αναδεικνύει τόσο τις ουσιώδεις διαφορές που απορρέουν από τη IV φύση και το αντικείμενο δραστηριοποίησης των δύο επιχειρήσεων, όσο και ορισμένα σημεία σύγκλισης στη στρατηγική τους σκέψη, ιδίως σε θέματα όπως η καινοτομία, η βιωσιμότητα και η διεθνής παρουσία. Τέλος, τα συμπεράσματα της μελέτης συνεισφέρουν στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο διαφορετικές επιχειρήσεις, με ξεχωριστά προϊόντα, αγορές,στόχους και επιχειρηματικά μοντέλα, μπορούν να αξιοποιήσουν κοινά στρατηγικά εργαλεία για τη διαμόρφωση βιώσιμων στρατηγικών και την ενίσχυση της ανταγωνιστικής τους θέσης σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές επιχειρηματικό περιβάλλον. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19450 2026-01-01T00:00:00Z https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19449 Μελέτη σκοπιμότητας ίδρυσης ξενοδοχείου Καραβοκύρη, Βασιλική Η παρούσα έρευνα σκιαγραφεί τον σχεδιασμό και την κατασκευή του Chía Essence, ενός βιώσιμου πολυτελούς boutique θέρετρου που βρίσκεται σε μια απομονωμένη τοποθεσία. Η πρωτοβουλία συνδυάζει ιδέες από την υψηλή φιλοξενία, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τον τουρισμό εμπειριών για να προσφέρει μια μοναδική πρόταση αξίας. Η μελέτη εξετάζει σημαντικά μέρη της λειτουργίας μιας επιχείρησης, όπως η διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας, η τεχνολογική υποδομή, η στρατηγική ανθρώπινου δυναμικού και η οργανωτική δομή. Η έμφαση δίνεται στη χρήση τοπικών πόρων, έξυπνων τεχνολογιών και πράσινων συστημάτων μηχανικής για τη βελτίωση τόσο της αποδοτικότητας όσο και της εμπειρίας των επισκεπτών. Τα προβλεπόμενα έσοδα, η εκτίμηση κόστους και οι μέθοδοι αξιολόγησης επενδύσεων, όπως η καθαρή παρούσα αξία (NPV), ο εσωτερικός συντελεστής απόδοσης (IRR) και ο χρόνος αποπληρωμής, χρησιμοποιούνται όλα για να γίνει μια πλήρης οικονομική αξιολόγηση. Χρησιμοποιούνται επίσης μελέτες κινδύνου και ευαισθησίας για να διαπιστωθεί πόσο καλά μπορεί η οικονομία να διαχειριστεί τις αλλαγές στην αγορά. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο συνδυασμός βιωσιμότητας, καινοτομίας και εμπειρικού σχεδιασμού μπορεί να βοηθήσει τη βιομηχανία τουρισμού πολυτελείας να παραμείνει ανταγωνιστική και να αποκομίσει κέρδη μακροπρόθεσμα, ειδικά στις νησιωτικές οικονομίες. Wed, 03 Jun 2026 00:00:00 GMT https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19449 2026-06-03T00:00:00Z https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19448 Ανάλυση δεδομένων παραγγελιών και καταναλωτικής συμπεριφοράς σε ηλεκτρονική πλατφόρμα παραγγελιών φαγητού Χειλάς, Απόστολος Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη συμπεριφορά πελατών σε πλατφόρμα ηλεκτρονικών παραγγελιών φαγητού, αξιοποιώντας δεδομένα πραγματικών συναλλαγών, με στόχο τόσο την περιγραφική ανάλυση καταναλωτικών μοτίβων όσο και την πρόβλεψη της αποχώρησης πελατών (churn). Η μελέτη συνδυάζει τεχνικές ανάλυσης δεδομένων, τμηματοποίησης πελατών και προβλεπτικής μοντελοποίησης, προκειμένου να αναδειχθούν επιχειρησιακά χρήσιμα συμπεράσματα για τη διαχείριση πελατειακών σχέσεων και τη λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων. Αρχικά, πραγματοποιείται εκτενής διερευνητική ανάλυση δεδομένων παραγγελιών, με έμφαση στη συμπεριφορά χρηστών, τα χαρακτηριστικά καταστημάτων, τη γεωγραφική κατανομή της ζήτησης και βασικούς δείκτες απόδοσης. Η ανάλυση βασίζεται σε σύνολο άνω του 1,4 εκατομμυρίου παραγγελιών και καταδεικνύει έντονη συγκέντρωση της ζήτησης στα μεγάλα αστικά κέντρα, διαφοροποιήσεις μεταξύ αλυσίδων και ανεξάρτητων καταστημάτων, καθώς και τη σημασία παραγόντων όπως οι αξιολογήσεις και οι μέθοδοι πληρωμής. Στη συνέχεια, εφαρμόζεται η μεθοδολογία RFM (Recency, Frequency, Monetary) για την τμηματοποίηση των πελατών βάσει της αγοραστικής τους συμπεριφοράς. Μέσω αλγοριθμικής ομαδοποίησης προκύπτουν τρία (3) διακριτά προφίλ πελατών, τα οποία παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις τόσο ως προς τη δραστηριότητα όσο και ως προς την πιθανότητα αποχώρησης. Η αποχώρηση ορίζεται έμμεσα, μέσω της παρατεταμένης χρονικής αδράνειας, με χρήση ποσοστιαίου κατωφλίου της μεταβλητής Recency, αποφεύγοντας φαινόμενα πληροφοριακής διαρροής (data leakage). Στο τελικό στάδιο της ανάλυσης αναπτύσσονται και συγκρίνονται, υπό ενιαίο πλαίσιο αξιολόγησης, προβλεπτικά μοντέλα αποχώρησης πελατών, και συγκεκριμένα μοντέλα λογιστικής παλινδρόμησης, δέντρου απόφασης, Gradient Boosting και Random Forest. Τα μοντέλα αξιολογούνται με βάση μετρικές διακριτικής ικανότητας (AUC, KS), ακρίβειας ταξινόμησης και επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας (Lift και cumulative gain). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι όλα τα μοντέλα επιτυγχάνουν υψηλή και σταθερή απόδοση, με το Random Forest να παρουσιάζει οριακά ανώτερη επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα στον εντοπισμό πελατών υψηλού κινδύνου αποχώρησης, ενώ η λογιστική παλινδρόμηση διατηρεί το πλεονέκτημα της ερμηνευσιμότητας. Συνολικά, η εργασία καταδεικνύει ότι ο συνδυασμός RFM τμηματοποίησης και προβλεπτικής ανάλυσης churn μπορεί να αποτελέσει ισχυρό εργαλείο υποστήριξης στρατηγικών αποφάσεων για ψηφιακές πλατφόρμες, επιτρέποντας τον στοχευμένο εντοπισμό πελατών υψηλού κινδύνου και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή πολιτικών διατήρησης. Fri, 01 May 2026 00:00:00 GMT https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19448 2026-05-01T00:00:00Z