Department of Maritime Studies https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/900 2026-04-16T16:37:36Z 2026-04-16T16:37:36Z Πεφάνης, Αντώνιος https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19106 2026-04-01T23:31:25Z 2026-03-01T00:00:00Z

Κοινωνική πτυχή τρίπτυχου βιωσιμότητας / ESG στη ναυτιλιακή βιομηχανία. Μελέτη αριθμού περιπτώσεων σχετικών αναφορών (case study) Πεφάνης, Αντώνιος Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται ο τρόπος ενσωμάτωσης του τρίπτυχου βιωσιμότητα / ESG (Environmental / περιβαλλοντική, Social / κοινωνική και Governance / κυβερνητική), κυρίως η κοινωνική πτυχή του, στη λειτουργία των ναυτιλιακών επιχειρήσεων / ΝΕ. Αυτό αποτελεί απαίτηση για τις ΝΕ, ολοένα αυξανόμενης σημασίας, λόγω αντίστοιχης απαίτησης της κοινωνίας ή των ενδιαφερομένων όπως ονομάζονται και θα αναλυθούν στην παρούσα. Στο πρώτο κεφάλαιο περιγράφεται η εξέλιξή του έως σήμερα και τα βασικά στοιχεία του. Στο δεύτερο, περιγράφονται τα κυριότερα στοιχεία διαδικασίας κατάρτισης – περιεχόμενό τους, το θεσμικό πλαίσιό τους (νόμοι – κανονισμοί – οδηγίες κρατικών και διεθνών κυβερνητικών και μη οργανισμών - φορέων) και οι σχετικοί σημαντικότεροι δείκτες, μετρήσεις, κανονισμοί και πρότυπα. Στο τρίτο κεφάλαιο, αναλύονται - αξιολογούνται, έναντι προτύπου αριθμού δεκατριών κριτηρίων, τα οποία καταρτίσθηκαν κατόπιν σχετικής επισταμένης μελέτης του αντικειμένου, έξι αναφορές βιωσιμότητας, ανά 3 ελληνικών – αλλοδαπών ΝΕ. Επίσης, αναγράφονται τα μερικά συμπεράσματα ανά εταιρεία σε σχετικούς πίνακες και συνοπτικότερα σε κείμενο. Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο, αναγράφονται τα σχετικά συνολικά εξαχθέντα συμπεράσματα και προτάσεις, αμιγώς για την κοινωνική πτυχή και σε σχέση με τις άλλες πτυχές του τρίπτυχου βιωσιμότητας ESG, τόσο για την τωρινή κατάσταση, όσο και για την μελλοντική πορεία / εξέλιξή της.

2026-03-01T00:00:00Z Παπαγεωργίου, Ηλίας https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19105 2026-04-01T23:35:24Z 2025-09-01T00:00:00Z

Ευρωπαϊκός κανονισμός για τα καύσιμα των πλοίων Παπαγεωργίου, Ηλίας Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον νέο Κανονισμό FuelEU Maritime, ο οποίος έχει τεθεί σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2025, με στόχο τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) και άλλων ρύπων από τον ναυτιλιακό τομέα. Ο κανονισμός εισάγει αυστηρές απαιτήσεις για τα πλοία, επιδιώκοντας να περιορίσει σημαντικά τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των θαλάσσιων μεταφορών, ιδίως όσον αφορά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ο κύριος στόχος της παρούσας πτυχιακής είναι να παρέχει μια ολοκληρωμένη ανάλυση του κανονισμού, περιγράφοντας τις διατάξεις του, τον τρόπο υπολογισμού των προστίμων για τις εκπομπές CO₂ και τις οικονομικές επιπτώσεις για τις ναυτιλιακές εταιρείες που δραστηριοποιούνται τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, εξετάζονται οι ενδιαφερόμενοι φορείς που είναι υπεύθυνοι για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τον κανονισμό, καθώς και ο οικονομικός αντίκτυπος των νέων κανόνων στα πλοία από το 2025 και έπειτα. Επιπρόσθετα, η εργασία προτείνει εναλλακτικές μεθόδους προσαρμογής στο ρυθμιστικό πλαίσιο, εστιάζοντας στο πώς η ναυτιλιακή βιομηχανία μπορεί να επιτύχει συμμόρφωση μέσω καινοτόμων προσεγγίσεων, όπως η χρήση εναλλακτικών καυσίμων και τεχνολογιών. Παράλληλα, αναλύονται τα απαραίτητα υποστηρικτικά μέτρα που θα πρέπει να εφαρμόσουν θεσμικοί φορείς, όπως η ΕΕ, οι κυβερνήσεις και οι διεθνείς ναυτιλιακοί οργανισμοί, προκειμένου να βοηθήσουν τον κλάδο να ανταποκριθεί στους στόχους του κανονισμού. Η μελέτη στοχεύει να αναδείξει τόσο τις προκλήσεις όσο και τις ευκαιρίες που δημιουργεί ο Κανονισμός FuelEU Maritime. Οι προκλήσεις περιλαμβάνουν τους τεχνολογικούς και οικονομικούς περιορισμούς που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι ναυτιλιακές εταιρείες, ενώ οι ευκαιρίες σχετίζονται με την ανάπτυξη και την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, όπως τα ανανεώσιμα καύσιμα και οι ενεργειακά αποδοτικές τεχνολογίες, που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων του κανονισμού. Η ερευνητική μεθοδολογία περιλαμβάνει έναν συνδυασμό ποιοτικής ανάλυσης, εξετάζοντας τη νομοθεσία, μελέτες περίπτωσης και σχετική βιβλιογραφία, καθώς και ανάλυση δεδομένων για την αξιολόγηση του αντίκτυπου του κανονισμού στον ναυτιλιακό τομέα. Τα ευρήματα θα παρέχουν πληροφορίες για το πώς η βιομηχανία μπορεί να μεταβεί σε πιο βιώσιμες πρακτικές, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις οικονομικές και τεχνικές προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι εταιρείες. Τέλος, η διπλωματική εργασία διατυπώνει προτάσεις για μελλοντική έρευνα και πολιτικές δράσεις που θα ενισχύσουν τη βιωσιμότητα του ναυτιλιακού τομέα, διασφαλίζοντας ότι οι στόχοι του Κανονισμού FuelEU Maritime θα επιτευχθούν αποτελεσματικά, χωρίς να διακυβεύεται η οικονομική βιωσιμότητα των ναυτιλιακών εταιρειών.

2025-09-01T00:00:00Z Μέλου, Λαμπρινή https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19104 2026-04-01T23:32:05Z 2026-03-01T00:00:00Z

Η πολιτική οικονομία της πράσινης μετάβασης στη ναυτιλία : ενσωμάτωση ESG κριτηρίων, επιπτώσεις και κατανομή του κόστους συμμόρφωσης Μέλου, Λαμπρινή Τα τελευταία χρόνια, η πράσινη μετάβαση αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα της ευρωπαϊκής και διεθνούς πολιτικής ατζέντας, η οποία έχει στόχο να αντιμετωπίσει όσο το δυνατόν πιο άμεσα την σοβαρή απειλή της κλιματικής αλλαγής. Για να καταστεί δυνατή η πράσινη μετάβαση, είναι γεγονός ότι η ναυτιλία εκπέμπει 2,89% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και εξυπηρετεί το 80% των μεταφορικών αναγκών κάθε είδους φορτίου παγκοσμίως. Αυτό σημαίνει ότι, έρχεται άμεσα αντιμέτωπη με αυστηρότερους κανόνες και νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Συγχρόνως, η υιοθέτηση ESG (Environmental, Social, Governance) κριτηρίων, αποτελεί απαραίτητη αλλαγή, όχι μόνο για λόγους κανονιστικής συμμόρφωσης στις νέες απαιτήσεις, αλλά και για λόγους εύκολης πρόσβασης στη χρηματοδότηση. Παρόλα αυτά, η πράσινη μετάβαση δεν είναι εύκολη: δημιουργεί αυξημένο οικονομικό κόστος καθιστώντας δύσκολη την κατανομή αυτού μεταξύ ναυτιλιακών εταιρειών, ναυλωτών και τελικών καταναλωτών. Το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι: Πως η πολιτική της πράσινης μετάβασης επηρεάζει τη ναυτιλιακή βιομηχανία σε όρους κόστους, φορολογίας και στρατηγικής συμμόρφωσης; Πως μπορεί να γίνει επιτυχημένη ενσωμάτωση των ESG κριτηρίων και πως γίνεται η κατανομή του σχετικού κόστους μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα; Προκειμένου να απαντηθούν τα παραπάνω ερωτήματα, σκοπός της εργασίας είναι να διερευνηθεί πως η βιομηχανία της ναυτιλίας ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της πράσινης μετάβασης, ποια είναι τα κύρια κόστη που προκύπτουν από τις νέες πολιτικές, πως επηρεάζονται οι στρατηγικές των επιχειρήσεων και ποιοι πληρώνουν τελικά, αναφερόμενη στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, στις εταιρείες και στους καταναλωτές.

2026-03-01T00:00:00Z Θανάση, Αικατερίνη https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19103 2026-04-01T23:31:30Z 2026-03-01T00:00:00Z

Διαχείριση των αποβλήτων των σκαφών αναψυχής. Η κατάσταση στην Ελλάδα Θανάση, Αικατερίνη Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το ζήτημα της διαχείρισης των αποβλήτων που παράγονται από τα σκάφη αναψυχής στην Ελλάδα, με ιδιαίτερη έμφαση στις μαρίνες και, ευρύτερα, στους τουριστικούς λιμένες ως πεδία εφαρμογής των σχετικών περιβαλλοντικών και λειτουργικών απαιτήσεων. Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο της ανάπτυξης του θαλάσσιου τουρισμού και της ανάγκης προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ιδίως σε μια χώρα με εκτεταμένη ακτογραμμή, έντονη νησιωτικότητα και αυξημένη παρουσία σκαφών αναψυχής. Σκοπός της εργασίας είναι η αποτύπωση του ισχύοντος διεθνούς, ευρωπαϊκού και εθνικού θεσμικού πλαισίου για τη διαχείριση των αποβλήτων των σκαφών αναψυχής, η διαμόρφωση ενός προτύπου αναφοράς για το ιδανικό σύστημα διαχείρισης αποβλήτων σε μαρίνες και η διερεύνηση της υφιστάμενης κατάστασης στην Ελλάδα. Ειδικότερα, εξετάζονται οι βασικές κατηγορίες αποβλήτων που συνδέονται με τη λειτουργία των σκαφών αναψυχής, οι απαιτήσεις που απορρέουν από το κανονιστικό πλαίσιο, καθώς και οι οργανωτικές και λειτουργικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για την αποτελεσματική εφαρμογή τους. Η μεθοδολογική προσέγγιση της εργασίας βασίζεται στη βιβλιογραφική επισκόπηση, στην ανάλυση θεσμικών και κανονιστικών κειμένων και στην περιγραφική-συγκριτική μελέτη επιλεγμένων περιπτώσεων από την ελληνική πραγματικότητα. Από την ανάλυση προκύπτει ότι, παρά την ύπαρξη θεσμικών προβλέψεων και επιμέρους οργανωμένων πρακτικών, η ελληνική περίπτωση χαρακτηρίζεται από ανομοιογένεια ως προς την εφαρμογή, την επάρκεια υποδομών, την τυποποίηση διαδικασιών και την παρακολούθηση της συμμόρφωσης. Επομένως, η αποτελεσματική διαχείριση των αποβλήτων των σκαφών αναψυχής προϋποθέτει όχι μόνο κατάλληλες εγκαταστάσεις, αλλά και σαφή οργάνωση, κατανομή ρόλων και σταθερή διοικητική υποστήριξη.

2026-03-01T00:00:00Z