Department Of International And European Studies https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/739 2026-04-22T17:11:33Z 2026-04-22T17:11:33Z Θάνος, Δημήτριος https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19189 2026-04-21T23:31:59Z 2026-01-01T00:00:00Z

Οι γεωπολιτικές επιπτώσεις του Belt and Road Initiative Θάνος, Δημήτριος Η παρούσα εργασία εξετάζει τις γεωπολιτικές επιπτώσεις της Πρωτοβουλίας «Belt and Road Initiative» (BRI) της Κίνας στο πλαίσιο του αναπτυσσόμενου διεθνούς συστήματος. Αξιοποιώντας θεωρητικά πλαίσια από τις Διεθνείς Σχέσεις και τη γεωπολιτική ανάλυση, η μελέτη εξετάζει την BRI ως ένα στρατηγικό πλαίσιο που υπερβαίνει την ανάπτυξη υποδομών, λειτουργώντας ως καταλύτης για την αναδιαμόρφωση της σύνδεσης, της επιρροής και της δυναμικής ισχύος σε όλες τις περιοχές. Η έρευνα υπογραμμίζει τον ρόλο των διαδρόμων μεταφορών, των λιμένων, των κόμβων logistics και των χρηματοοικονομικών ρυθμίσεων ως μέσα σχεσιακής και γεωοικονομικής ισχύος, ενσωματώνοντας τα συμμετέχοντα κράτη σε ασύμμετρα δίκτυα που επικεντρώνονται στα κινεζικά στρατηγικά συμφέροντα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η BRI συμβάλλει στην αλλαγή της παγκόσμιας τάξης σταδιακά, επιταχύνοντας τη μετάβαση από ένα σύστημα που βασίζεται κυρίως στη Δύση σε ένα σύστημα που είναι πιο κατακερματισμένο και πολυπολικό. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις αντιδράσεις των μεγάλων παγκόσμιων παικτών, ιδίως της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι προσεγγίσεις τους δείχνουν τις αντιφάσεις μεταξύ οικονομικής συνεργασίας, στρατηγικής αυτονομίας και αυξανόμενου ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Η έκθεση επισημαίνει επίσης ορισμένα από τα κύρια προβλήματα του προγράμματος, όπως οι ανησυχίες για την οικονομική βιωσιμότητα, οι πολιτικές και οι απειλές ασφαλείας, οι περιβαλλοντικές πιέσεις και ο αυξανόμενος γεωπολιτικός ανταγωνισμός. Σύμφωνα με την παρούσα μελέτη η BRI θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως μια δυναμική και αμφιλεγόμενη διαδικασία γεωπολιτικού μετασχηματισμού και όχι ως μια στατική μεγάλη στρατηγική, που έχει σημαντικές συνέπειες για την παγκόσμια διακυβέρνηση και τις διεθνείς σχέσεις ισχύος.

2026-01-01T00:00:00Z Tsouris, Evangelos Τσούρης, Ευάγγελος https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19160 2026-04-08T23:35:31Z 2026-03-01T00:00:00Z

Securing critical minerals' supply chains : a comparative approach of the U.S. and EU strategies Tsouris, Evangelos; Τσούρης, Ευάγγελος Οι Κρίσιμες Πρώτες Ύλες / Κρίσιμα Μεταλλεύματα (CRMs/CMs) είναι απαραίτητες για ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, το οποίο εκτείνεται από την καθαρή ενέργεια και τις ψηφιακές τεχνολογίες έως την άμυνα και την αεροδιαστημική. Ως αναγκαίες πρώτες ύλες για τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών, όπως τα ηλιακά πάνελ, τα ηλεκτρικά οχήματα και οι ανεμογεννήτριες, βρίσκονται στον πυρήνα της γεωπολιτικής της ενεργειακής μετάβασης, καθώς η διαθεσιμότητά τους επηρεάζει άμεσα τον ρυθμό της παγκόσμιας απανθρακοποίησης. Ωστόσο, οι εφοδιαστικές αλυσίδες τους είναι γεωγραφικά συγκεντρωμένες και επιρρεπείς σε διαταραχές. Η κυριαρχία της Κίνας σε όλα σχεδόν τα στάδια αυτών των αλυσίδων ενέχει σημαντικούς κινδύνους για την ασφάλεια εφοδιασμού άλλων μεγάλων δρώντων, ιδίως των Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Αυτές οι προκλήσεις ώθησαν και τις δύο οντότητες να εφαρμόσουν στρατηγικές για την ασφαλειοποίηση των εφοδιαστικών τους αλυσίδων, μειώνοντας την έκθεσή τους σε τρωτότητες και περιορίζοντας την εξάρτησή τους από εισαγωγές. Αντλώντας από το θεωρητικό πλαίσιο της ασφαλειοποίησης, η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά εάν η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί τον κύριο παράγοντα που οδήγησε στην ασφαλειοποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων των Κρίσιμων Πρώτων Υλών στις ΗΠΑ και την ΕΕ. Η μεθοδολογία βασίζεται σε ποιοτική ανάλυση θεσμικών κειμένων και στρατηγικών των δρώντων που εκδόθηκαν μεταξύ 2017 και 2025 -συγκεκριμένα τον κανονισμό Critical Raw Materials Act της ΕΕ και τις στρατηγικές που ανέπτυξε το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ- παράλληλα με μια προσέγγιση συγκριτικής μελέτης περίπτωσης. Η ανάλυση επικεντρώνεται σε τρεις κύριους άξονες: τα νομικά εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν, τους πρωταρχικούς παράγοντες της διαδικασίας ασφαλειοποίησης και τους τρόπους εφαρμογής της. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν σημαντικές συγκλίσεις, καθώς και οι δύο δρώντες θέτουν ως προτεραιότητα την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών τους αλυσίδων. Ωστόσο, αναδύονται διακριτές αποκλίσεις: ενώ η προσέγγιση των ΗΠΑ καθοδηγείται κυρίως από λόγους προάσπισης της εθνικής ασφάλειας και από τον πολύ-επίπεδο γεωπολιτικό ανταγωνισμό τους με την Κίνα, η στρατηγική της ΕΕ είναι εγγενώς συνδεδεμένη με τον στόχο της Ανοικτής Στρατηγικής Αυτονομίας και τις επιταγές της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Εν κατακλείδι, η διπλωματική εργασία καταδεικνύει ότι η ενεργειακή μετάβαση λειτουργεί ως ο πρωταρχικός λόγος της ασφαλειοποίησης των εφοδιαστικών αλυσίδων των Κρίσιμων Πρώτων Υλών στην περίπτωση της ΕΕ, ενώ για τις ΗΠΑ, ο κυρίαρχος λόγος παραμένει ο στρατηγικός ανταγωνισμός με την Κίνα και η θωράκιση της εθνικής ασφάλειας.

2026-03-01T00:00:00Z Λυμπερόπουλος, Διομήδης https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19158 2026-04-08T23:37:23Z 2026-01-01T00:00:00Z

One Belt - One Road : γεωπολιτικές και γεωοικονομικές πλευρές Λυμπερόπουλος, Διομήδης Η Πρωτοβουλία «One Belt–One Road» (OBOR) αποτελεί ένα εκτεταμένο γεωοικονομικό και γεωπολιτικό σχέδιο της Κίνας που στοχεύει στη δημιουργία υποδομών, την ενίσχυση του εμπορίου και τη διεύρυνση της διεθνούς επιρροής της. Μέσα από επενδύσεις σε μεταφορικά δίκτυα, λιμάνια και ενέργεια, λειτουργεί ως εργαλείο άσκησης ισχύος, επηρεάζοντας τόσο περιφερειακές δυναμικές όσο και ευρωπαϊκές πολιτικές. Παρά τα οφέλη που προσφέρει σε ανάπτυξη και συνδεσιμότητα, δημιουργεί και προκλήσεις, όπως ζητήματα εξάρτησης, διακυβέρνησης και κυριαρχίας, αναδιαμορφώνοντας μακροπρόθεσμα τις παγκόσμιες ισορροπίες.

2026-01-01T00:00:00Z Οικονομόπουλος, Γεώργιος - Κωνσταντίνος https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19155 2026-04-08T23:31:14Z 2026-01-01T00:00:00Z

Η υψηλή στρατηγική των ΗΠΑ σε σύγκριση με την Τουρκία από την εκλογή του προέδρου Ερντογάν (2003) έως το 2023 Οικονομόπουλος, Γεώργιος - Κωνσταντίνος Η έννοια της υψηλής στρατηγικής με το πέρασμα των ετών απασχολεί όλο και περισσότερο την σκέψη και τα γραπτά των μελετητών των διεθνών σχέσεων. Τα κράτη ανεξαρτήτως μεγέθους προβαίνουν στην δημιουργία στρατηγικών σχεδίων με στόχο την αποδοτικότερη εκμετάλλευση των μέσων τους, για την επίτευξη των εθνικών τους στόχων. Ποιες όμως είναι οι διαφορές και ποιές οι ομοιότητες τέτοιων σχεδίων μεταξύ μεγάλων και μεσαίων δυνάμεων; Σκοπός του παρόντος έργου είναι να αποδώσει τα βασικά στοιχεία των υψηλών στρατηγικών της μεγαλύτερης κρατικής δύναμης αυτή την στιγμή στον πλανήτη, δηλαδή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, σε σύγκριση με την μεσαία δύναμη της Τουρκίας, πώς αυτά εκφράστηκαν και πώς έφεραν συχνά τους δύο συμμάχους σε κόντρα, κατά τα μεταβατικά έτη του διεθνούς συστήματος από μονοπολικό σε πολυπολικό 2003-2023.

2026-01-01T00:00:00Z