https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/42 2026-04-15T13:36:40Z 2026-04-15T13:36:40Z Γκουβάκης, Μιχαήλ Γ. Gkouvakis, Michael G. https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/18569 2025-11-26T00:33:28Z 2025-09-01T00:00:00Z

Δυναμικά υποδείγματα γενικής ισορροπίας, οικονομικές διακυμάνσεις και οικονομική πολιτική : δημιουργώντας ένα μακροοικονομικό πλαίσιο Γκουβάκης, Μιχαήλ Γ.; Gkouvakis, Michael G. Η οικονομική επιστήμη αποτελείται από την μικροοικονομική, που ασχολείται με την μελέτη της συμπεριφοράς οικονομικών μονάδων μεμονωμένα, και την μακροοικονομική, που ασχολείται με την μελέτη της οικονομίας ως σύνολο, έχοντας την οικονομετρία ως υποστηρικτικό εργαλείο για την επαλήθευση των θεωρημάτων της. Στο πλαίσιο της διερεύνησης οικονομικών φαινομένων και προκειμένου να προσδιοριστούν οι κατάλληλες πολιτικές με την βέλτιστη οικονομική αποτελεσματικότητα και κοινωνική ευημερία, τα δυναμικά στοχαστικά υποδείγματα γενικής ισορροπίας, γνωστά ως Dynamic Stochastic General Equilibrium models (DSGE), αποτελούν από τα πιο διαδεδομένα οικονομικά υποδείγματα, στην σύγχρονη μακροοικονομική αλλά και στην εφαρμοσμένη οικονομική πολιτική και ανάλυση. Τα υποδείγματα αυτά βοηθούν σε θεωρητικό και εμπειρικό πλαίσιο τη διερεύνηση των δυναμικών σχέσεων μεταξύ βασικών μακροοικονομικών μεταβλητών, καθώς και την επίδραση των διαφόρων διακυμάνσεων και διαταράξεων στις μεταβλητές αυτές που πραγματοποιούνται κατά την διάρκεια οικονομικών κύκλων, κάτι το οποίο επιτυγχάνεται λόγω της μικροοικονομικής δομής αυτών των υποδειγμάτων. Από την άλλη πλευρά, η κλιματική αλλαγή (climate change) αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές παγκόσμιες προκλήσεις του 21ου αιώνα με επιπτώσεις τόσο στο περιβάλλον όσο και στην οικονομία. Για το λόγο αυτό, οι ανεπτυγμένες χώρες προσπαθούν να υιοθετήσουν μια ολιστική προσέγγιση για την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης, αναγνωρίζοντας ότι η υγεία του πλανήτη και η σταθερότητα της οικονομίας της είναι αλληλένδετες έννοιες. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση (environmental degradation), η αύξηση της θερμοκρασίας και τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν απειλούν μόνο τα οικοσυστήματα, αλλά διαταράσσουν επίσης και την οικονομία, επηρεάζοντας την παραγωγικότητα και οξύνοντας τις κοινωνικές ανισότητες. Για αυτό το λόγο, η εφαρμογή πολιτικών δράσεων για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης οικονομικής ανάλυσης, με μία από τις προσεγγίσεις που συνδυάζει την οικονομική θεωρία με τις περιβαλλοντικές πτυχές και την εφαρμογή πολιτικών να είναι τα Περιβαλλοντικά Δυναμικά Στοχαστικά Υποδείγματα Γενικής Ισορροπίας (Environmental Dynamic Stochastic General Equilibrium Model – E-DGSE). Σκοπός αυτής της προσπάθειας είναι να δημιουργηθεί ένα ικανό μακροοικονομικό πλαίσιο το οποίο θα μπορεί να αξιοποιηθεί κατάλληλα για την χάραξη οικονομικής πολιτικής, είτε από την πλευρά μιας Κεντρικής Τράπεζας και το σχεδιασμό νομισματικών πολιτικών, είτε από την πλευρά του Κράτους, για τον σχεδιασμό περιβαλλοντικών πολιτικών και μιας σταθερής οικονομίας. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η δομή ενός βασικού δυναμικού υποδείγματος γενικής ισορροπίας και τους παράγοντες που το απαρτίζουν. Στη συνέχεια, πραγματοποιείται μία περιγραφή της μεθοδολογικής προσέγγισης ενός μεσαίου μεγέθους δυναμικού υποδείγματος γενικής ισορροπίας (DSGE model) και αναφέρονται οι μηχανισμοί μετάδοσης των αιφνίδιων καταστάσεων (shocks), καθώς και η επίδραση των οικονομικών πολιτικών στην οικονομία. Κατόπιν, αναλύονται οι μέθοδοι εκτίμησης ενός DSGE υποδείγματος, όπως και οι τρόποι μελέτης και αποτίμησης των διαφόρων σεναρίων οικονομικής πολιτικής, ώστε να μπορεί να αποφασιστεί η καλύτερη πολιτική. Επιπλέον, παρουσιάζεται ο τρόπος λειτουργίας ενός βασικού νεοκεϋνσυανού δυναμικού υποδείγματος το οποίο θεωρείται, σημείο αναφοράς για τη δημιουργία πιο πολύπλοκων υποδειγμάτων, ενώ στο τέλος γίνεται μια βιβλιογραφική ανασκόπηση στις εξελίξεις των δυναμικών υποδειγμάτων γενικής ισορροπίας. Στο δεύτερο κεφάλαιο διερευνάται η αποτελεσματικότητα των οικονομικών πολιτικών χρησιμοποιώντας ένα DSGE υπόδειγμα που περιλαμβάνει την πιθανότητα χρεοκοπίας, ως ουσιαστικό στοιχείο ανίχνευσης χρηματοπιστωτικής κρίσης για τις χώρες της ευρωζώνης. Επίσης, στο υπόδειγμα αυτό εξετάζονται η αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής, της μακροπροληπτικής οικονομικής πολιτικής, καθώς και ο συνδυασμός των δύο αυτών πολιτικών. Έτσι, αρχικά περιγράφεται το υπόδειγμα μαζί με τα μέλη (agents) που συμμετέχουν σε αυτό, τη συνθήκη ισορροπίας (equilibrium condition) και τους κανόνες πολιτικής. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι δυναμικές του υποδείγματος και αναφέρονται τα αποτελέσματα της διαδικασίας προσομοίωσης για την ανάλυση ευημερίας (welfare analysis) καθώς και για τη συνάρτηση ζημιών της κεντρικής τράπεζας (central bank loss function) με βάση τις προσημειωμένες/βαθμονομημένες τιμές (calibrated values), ενώ στο τέλος σχολιάζονται όλα τα αποτελέσματα από αυτή την προσπάθεια. Στο τρίτο κεφάλαιο καταγράφεται η σχέση του περιβάλλοντος με την οικονομία και η επίδραση που έχει στις μεταβολές του κλίματος, όπως αυτή εμφανίζεται στη διεθνή βιβλιογραφία. Αρχικά, γίνεται μία σύντομη βιβλιογραφική ανασκόπηση της σχέσης αυτής με αναφορές στην Περιβαλλοντική καμπύλη Kuznets (Environmental Kuznets Curve), στην αλληλεπίδραση της ενέργειας με την οικονομική ανάπτυξη και το πως προκαλείται περαιτέρω παραγωγή ρύπων, στην επίδραση της οικονομικής ανάπτυξης σε τομείς σχετικούς με το περιβάλλον, όπως είναι ο αγροτικός τομέας, καθώς και στα Περιβαλλοντικά Δυναμικά Υποδείγματα Γενικής Ισορροπίας (Environmental DSGE) που χρησιμοποιούνται για τη διερεύνηση περιβαλλοντολογικών και οικονομικών σχέσεων για τον καθορισμό πολιτικών ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Κατόπιν, περιγράφονται οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής σε οικονομικές και μη πτυχές (economic and non-economic aspects) της κοινωνίας, όπως είναι ο πληθωρισμός, η μετανάστευση, η καθημερινότητα και η ποιότητα ζωής ενώ στη συνέχεια σχολιάζονται περιβαλλοντολογικές, νομισματικές και δημοσιονομικές πολιτικές που εφαρμόζονται για τον περιορισμό των περιβαλλοντικών επενεργειών. Στο τέταρτο κεφάλαιο, εξετάζονται οι αλληλεπιδράσεις των περιβαλλοντικών, αγροτικών και μακροοικονομικών μεταβλητών για πλήθος χωρών από όλο τον κόσμο, λαμβάνοντας ύπ΄ όψιν το εισόδημα και τη γεωγραφική προέλευση των χωρών, με σκοπό να διαπιστωθεί εάν υφίσταται ένα ενιαίο πρότυπο σχετικά με την περιβαλλοντική στάση αυτών των χωρών ή εάν αυτή η στάση ποικίλλει σε όλες τις χώρες είτε ως προς το εισόδημα τους είτε ως προς τα χαρακτηριστικά της γεωγραφικής περιοχής που ανήκουν. Επιπλέον, εξετάζεται η σημαντικότητα περιβαλλοντικών και αγροτικών μεταβλητών που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί στη βιβλιογραφία για να καταγράφει μια διαφορετική εικόνα του τρόπου με τον οποίο επηρεάζεται το περιβάλλον από την οικονομική ανάπτυξη. Τέλος, διαπιστώνεται ο σημαντικός ρόλος των περιβαλλοντικών και αγροτικών μεταβλητών στη συνολική οικονομική δραστηριότητα για όλες τις χώρες που εξετάστηκαν οδηγώντας στο συμπέρασμα ότι οι συστάσεις πολιτικής για το περιβάλλον, είναι σημαντικό να λαμβάνουν ύπ όψιν το συνολικό στάδιο ανάπτυξης της χώρας και όχι μόνο την περιοχή στην οποία ανήκει. Στο πέμπτο κεφάλαιο εξετάζονται η επίδραση των περιβαλλοντικών πολιτικών στην οικονομία της Ευρωζώνης, καθώς και των επιπτώσεων σε κλάδους με έντονη χρήση άνθρακα (carbon intensive industry) αλλά και των αντίστοιχων περιουσιακών τους στοιχείων. Η ανάλυση βασίζεται σε ένα E-DSGE (environmental DSGE) υπόδειγμα που περιλαμβάνει το μηχανισμό διάχυσης των επιπτώσεων στην οικονομία των απαξιωμένων περιουσιακών στοιχείων (stranded assets) μαζί με ένα πλήθος αιφνίδιων διαταραχών και νομισματικών πολιτικών. Επίσης, στο υπόδειγμα αυτό εξετάζονται και οι τρόποι μετριασμού αυτών των επιπτώσεων. Πιο συγκεκριμένα, στην αρχή γίνεται μία αναλυτική επισκόπηση των ευρημάτων που εμφανίζονται στη διεθνή βιβλιογραφία από τέτοιου είδους τεχνικές προσεγγίσεις και στη συνέχεια παρουσιάζεται το υπόδειγμα μαζί με τα μέλη (agents) που συμμετέχουν σε αυτό, καθώς και τις περιβαλλοντικές και νομισματικές πολιτικές που εφαρμόζονται. Κατόπιν, περιγράφονται οι δυναμικές του υποδείγματος και αναφέρονται τα αποτελέσματα της διαδικασίας προσομοίωσης και των αντιδράσεων αιφνίδιων διαταραχών (impulse response functions) με βάση τις προσημειωμένες/βαθμονομημένες τιμές (calibrated values), ενώ στο τέλος σχολιάζονται όλα τα αποτελέσματα που προκύπτουν από αυτή την προσπάθεια.

2025-09-01T00:00:00Z Grigoriadi, Dafni Γρηγοριάδη, Δάφνη https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/18329 2025-11-06T00:30:42Z 2025-10-24T00:00:00Z

Sustainability-driven entrepreneurial internationalization : exports, outward FDI and divestment Grigoriadi, Dafni; Γρηγοριάδη, Δάφνη

2025-10-24T00:00:00Z Giannouzi, Xanthippi Γιαννούζη, Ξανθίππη https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/18073 2025-08-27T23:33:22Z 2025-07-01T00:00:00Z

Advanced data analytics in tax administration The case of Independent Authority for Public Revenue (IAPR) Giannouzi, Xanthippi; Γιαννούζη, Ξανθίππη Η φορολογική διοίκηση αποτελούσε ανέκαθεν έναν σημαντικό τομέα στην ακαδημαϊκή έρευνα, καθώς βασικός στόχος των κυβερνήσεων είναι η μεγιστοποίηση της συλλογής εσόδων, προκειμένου να υλοποιήσουν τις πολιτικές τους, ελαχιστοποιώντας παράλληλα την επιβάρυνση των φορολογουμένων. Ωστόσο, με την πάροδο των ετών, το κέντρο βάρους έχει μετατοπιστεί από μια καθαρά οικονομική προσέγγιση σε μια πιο σύνθετη οπτική, η οποία συνδυάζει την οικονομία με την κοινωνιολογία και την ψυχολογία. Η πλέον πρόσφατη και πολλά υποσχόμενη ερευνητική προσέγγιση στον τομέα της φορολογικής διοίκησης είναι η χρήση της προηγμένης ανάλυσης δεδομένων σε συνδυασμό με τη διεξαγωγή πρωτογενούς έρευνας μεταξύ των φορολογουμένων. Μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό πιθανών περιοχών μη συμμόρφωσης και, ακολούθως, στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών είσπραξης φόρων. Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά πώς οι τεχνικές προηγμένης ανάλυσης δεδομένων μπορούν να μετασχηματίσουν τη λειτουργία των φορολογικών αρχών βελτιώνοντας την κατανόηση της συμμόρφωσης, ενισχύοντας τη στρατηγική στόχευση και ευθυγραμμίζοντας τις θεσμικές πρακτικές με διεθνή πρότυπα, ενισχύοντας έτσι την συμμόρφωση. Η μελέτη εστιάζει στην περίπτωση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) στην Ελλάδα, αλλά θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και σε άλλες φορολογικές διοικήσεις. Το βασικό ερευνητικό ερώτημα είναι: Πώς μπορεί η προηγμένη ανάλυση δεδομένων να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα της φορολογικής διοίκησης, βελτιώνοντας την κατανόηση της φορολογικής συμπεριφοράς και την εφαρμογή στοχευμένων πολιτικών συμμόρφωσης; Η διατριβή ακολουθεί τριπλή μεθοδολογική προσέγγιση. Πρώτον, διενεργείται πρωτογενής έρευνα μέσω ημιδομημένου ερωτηματολογίου σε φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, τα αποτελέσματα της οποίας αναλύονται οικονομετρικά με το μοντέλο Stata (n=175). Δεύτερον, αξιοποιούνται δευτερογενή διοικητικά δεδομένα για την περίοδο 2018–2023, τα οποία απεικονίζονται μέσω Power BI, αναδεικνύοντας περιφερειακές διαφοροποιήσεις στη φορολογική συμμόρφωση, τους ελέγχους και τα δημόσια έσοδα. Τρίτον, γίνεται αντιστοίχιση της περίπτωσης της ΑΑΔΕ με διεθνή πρότυπα και δείκτες (TADAT και Μοντέλα Ωριμότητας του ΟΟΣΑ), ώστε να αξιολογηθεί ο βαθμός ετοιμότητας της φορολογικής διοίκησης και να εντοπιστούν κενά και ευκαιρίες μεταρρύθμισης. Η μέθοδος ολοκληρώνεται με αδόμητη συνέντευξη του Διοικητή της ΑΑΔΕ. Α. Ερωτήματα σε επίπεδο φορολογικής διοίκησης (Institutional-Level Questions) ▪ Ποια είναι η θέση της ελληνικής Φορολογικής Διοίκησης όσον αφορά την ωριμότητα στη χρήση προηγμένης ανάλυσης δεδομένων; ▪ Πώς μπορούν τα διαδραστικά δεδομένα και η διεθνής συγκριτική αξιολόγηση (TADAT, ΟΟΣΑ) να ενισχύσουν τη στρατηγική φορολογική διακυβέρνηση; Β. Ερωτήματα σε συμπεριφορικό επίπεδο (Behavioral-Level Questions) ▪ Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη φορολογική συμμόρφωση; ▪ Πώς επηρεάζουν η πιθανότητα ελέγχου, η αυστηρότητα των ποινών και η αναστολή λειτουργίας την πρόθεση συμμόρφωσης; ▪ Πώς αλληλεπιδρούν ψυχολογικά χαρακτηριστικά —όπως η ανάγκη για γνωστική σύγκλιση, η αξιολόγηση και η κινητοποίηση— με τους μηχανισμούς αποτροπής; Γ. Ερωτήματα εφαρμογής και πολιτικής στρατηγικής (Strategic Application & Policy Questions) ▪ Πώς μπορούν η συμπεριφορική τμηματοποίηση και η ανάλυση δεδομένων να ενσωματωθούν σε στοχευμένες στρατηγικές συμμόρφωσης; ▪ Ποιες είναι οι πρακτικές επιπτώσεις της μελέτης για τα στελέχη και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στη Φορολογική Διοίκηση; Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η αυξημένη πιθανότητα ελέγχου, η αυστηρότερη ποινή και η μεγαλύτερη διάρκεια αναστολής λειτουργίας ενισχύουν την πρόθεση συμμόρφωσης — υπό την προϋπόθεση ότι ευθυγραμμίζονται με συγκεκριμένα ψυχολογικά προφίλ. Η συμπεριφορική τμηματοποίηση, με βάση θεωρίες κινήτρων και γνωστικά χαρακτηριστικά, προσφέρει μια βαθύτερη και πιο προσαρμοσμένη κατανόηση της φορολογικής συμπεριφοράς σε σύγκριση με τα παραδοσιακά μοντέλα αποτροπής. Παράλληλα, η ανάλυση μέσω Power BI αναδεικνύει γεωγραφικές και εισοδηματικές ασυμμετρίες στους ελέγχους, τις επιστροφές και τα δημόσια έσοδα, ενώ η διεθνής σύγκριση αποκαλύπτει περαιτέρω δυνατότητες στην ανάλυση κινδύνου, στη στρατηγική στόχευση και στη διαχείριση δεδομένων. Η διατριβή ολοκληρώνεται με την πρόταση του Πλαισίου Νοημοσύνης Συμμόρφωσης (Compliance Intelligence Framework - CIF), το οποίο ενοποιεί τις ευρηματικές διαστάσεις της έρευνας σε ένα εφαρμόσιμο και μεταρρυθμιστικό εργαλείο. Το CIF επιτρέπει στις φορολογικές αρχές να προσδιορίσουν ποιον να στοχεύσουν (με βάση ψυχολογικά προφίλ), πού να παρέμβουν (με γεωγραφική και τομεακή ανάλυση κινδύνου) και πώς να επιδράσουν (με διαφοροποιημένους μοχλούς πολιτικής). Πρόκειται για ένα οργανωμένο, δομημένο πλαίσιο που συνδυάζει τα προαναφερθέντα στοιχεία σε μια ενιαία, κλιμακούμενη δομή στρατηγικής συμμόρφωσης, το οποίο, κατά την γνώση της υποψήφιας διδάκτορος, δεν έχει κάτι αντίστοιχο στην διεθνή βιβλιογραφία. Τελικά. η παρούσα διατριβή γεφυρώνει τη θεωρία με την πράξη και τις κοινωνικές επιστήμες με την τεχνολογία. Συνεισφέρει τόσο στη διεθνή βιβλιογραφία όσο και στις εφαρμοσμένες πρακτικές, αφού καταλήγει προτείνοντας έναν οδικό χάρτη μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων προς την Φορολογική Διοίκηση 3.0, αξιοποιήσιμο από τις φορολογικές διοικήσεις που επιδιώκουν να μεταβούν από την αξιοποίηση των δεδομένων για λόγους ενημέρωσης και δράσης σε προληπτική, ευφυή και τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.

2025-07-01T00:00:00Z Anagnosti, Afroditi Αναγνώστη, Αφροδίτη https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/18047 2025-07-30T23:34:32Z 2025-01-01T00:00:00Z

Valorization of research and technology and implications for economic activity Anagnosti, Afroditi; Αναγνώστη, Αφροδίτη Η παρούσα διατριβή διερευνά πώς η επιστημονική γνώση μετασχηματίζεται σε τεχνολογική καινοτομία και, τελικά, σε οικονομικά αποτελέσματα. Το θεωρητικό της υπόβαθρο βασίζεται στην αρχή της συνάφειας (principle of relatedness), η οποία υποστηρίζει ότι η διαφοροποίηση σε νέες τεχνολογίες, αγορές ή εμπορικές δραστηριότητες είναι πιο πιθανή όταν οι νέες δραστηριότητες είναι γνωσιακά ή τεχνολογικά κοντινές σε υπάρχουσες ικανότητες. Υιοθετώντας αυτό το πλαίσιο, η διατριβή το εφαρμόζει σε δύο από τις τρεις εμπειρικές μελέτες της, έτσι όπως συνοπτικά παρουσιάζεται παρακάτω. Η πρώτη μελέτη διερευνά πώς η επιστημονική εξειδίκευση επηρεάζει τη συμπεριφορά κατοχύρωσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε ένα πανεπιστημιακό περιβάλλον. Η μελέτη βασίζεται σε ένα πρωτότυπο σύνολο δεδομένων που συνδυάζει δημοσιεύσεις και αιτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε περισσότερα από 100 πανεπιστήμια των ΗΠΑ για την περίοδο 2001–2015. Η μελέτη αναδεικνύει ότι τα πανεπιστήμια έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να υποβάλουν και να εξασφαλίσουν διπλώματα ευρεσιτεχνίας σε τεχνολογικούς τομείς που ευθυγραμμίζονται γνωσιακά με την επιστημονική τους βάση. Τα ευρήματα τονίζουν τη σημασία της γνωσιακής συνάφειας μεταξύ επιστήμης και τεχνολογίας για την αποτελεσματική μεταφορά και αξιοποίηση της γνώσης. Η δεύτερη μελέτη επεκτείνει την ανάλυση στο επίπεδο της εθνικής οικονομίας και εξετάζει πώς διαφορετικοί τύποι καινοτομίας, όπως η τεχνολογική (διπλώματα ευρεσιτεχνίας), η εμπορική (εμπορικά σήματα) και η σχεδιαστική (βιομηχανικά σχέδια), συμβάλλουν στην εμφάνιση νέων εξαγωγικών εξειδικεύσεων. Βασίζεται σε δεδομένα από 76 χώρες για την περίοδο 2008–2022. Μέσω της αρχή της συνάφειας (principle of relatedness) αποδεικνύει ότι η τεχνολογική και η εμπορική καινοτομία σχετίζονται έντονα με την εξαγωγική διαφοροποίηση, σε αντίθεση με την περιορισμένη συμβολή του βιομηχανικού σχεδίου. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη διαφοροποιημένη συμβολή των διαστάσεων της καινοτομίας στην εμπορική απόδοση και την οικονομική αναβάθμιση. Η τρίτη μελέτη διερευνά αν τα κίνητρα και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εφευρέτες κατά την διεθνή κατοχύρωση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας είναι ίδια ή διαφέρουν στα διαφορετικά γραφεία διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (EPO, USPTO ή WIPO) και ανά τύπο αιτούντα. Μέσω πρωτογενούς έρευνας σε 200 Έλληνες εφευρέτες, που τους έχει χορηγηθεί τουλάχιστον ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ή διεθνής αίτηση από τον EPO, USPTO ή WIPO για το διάστημα 2017–2022. Μέσω παλινδρομήσεων OLS και ανάλυσης παραγόντων (factor analysis), εντοπίζονται διαφορές στα κίνητρα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τέσσερις κατηγορίες αιτούντων: μεμονωμένοι εφευρέτες, πανεπιστήμια/ερευνητικά κέντρα, ΜΜΕ και μεγάλες επιχειρήσεις. Τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντική ετερογένεια στις στρατηγικές κατοχύρωσης και αναδεικνύουν τον ρόλο των οικονομικών και διαδικαστικών εμποδίων, ιδίως για φορείς ή μεμονωμένα άτομα με περιορισμένους πόρους. Συμπερασματικά, η διατριβή αυτή προσφέρει μια πολυεπίπεδη ανάλυση της σχέσης μεταξύ καινοτομικών ικανοτήτων και οικονομικών επιδόσεων. Τεκμηριώνει πως η εγγύτητα είτε γνωσιακή, τεχνολογική ή θεσμική, διαμορφώνει την καινοτομική και εξαγωγική δραστηριότητα, καθώς και τη στρατηγική αξιοποίηση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Τα αποτελέσματα της διατριβής προσφέρουν χρήσιμες ενδείξεις για την πανεπιστημιακή πολιτική, τον σχεδιασμό καινοτομίας, και τη βελτίωση της προσβασιμότητας στο διεθνές σύστημα προστασίας της καινοτομίας, ιδίως για φορείς ή άτομα με περιορισμένη θεσμική υποστήριξη.

2025-01-01T00:00:00Z