Doctoral Theses https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/2 2026-04-16T20:16:00Z 2026-04-16T20:16:00Z Κάμπης, Αλέξανδρος Δ. https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19167 2026-04-09T23:34:35Z 2026-04-01T00:00:00Z

The complex nature of firms : a meta-theoretical approach Κάμπης, Αλέξανδρος Δ. Η παρούσα διδακτορική διατριβή συνιστά μία μετα-θεωρητική διερεύνηση (meta-theoretical inquiry) της φύσης των επιχειρήσεων. Σε αντίθεση με τη συμβατική θεωρία της επιχείρησης (conventional firm theory), η οποία αναλύει τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων εντός ήδη κληρονομημένων πλαισίων (inherited frameworks), η μετα-θεωρητική διερεύνηση εξετάζει τις θεμελιώδεις παραδοχές (foundational assumptions) που καθορίζουν τι θεωρείται ότι είναι οι επιχειρήσεις, τι μπορεί να γνωσθεί γι’ αυτές και με ποιους θεμιτούς τρόπους μπορούν να αναλυθούν. Το ερευνητικό κίνητρο προκύπτει από μία επαναλαμβανόμενη διαδικασία: παρά τις δεκαετίες θεωρητικής βελτίωσης (refinement), οι υφιστάμενες θεωρίες εμφανίζουν επαναλαμβανόμενους ερμηνευτικούς περιορισμούς ως προς την προσαρμογή (adaptation), την καινοτομία (innovation), την ετερογένεια (heterogeneity) και τη δομική αστάθεια (structural instability), περιορισμούς που δεν αποτελούν συνέπειες εμπειρικών ανωμαλιών (empirical anomalies), αλλά απορρέουν από παραδοχές κληρονομημένες από ένα μηχανιστικό εννοιολογικό-θεωρητικό πλαίσιο αρχών (mechanistic paradigm), δηλαδή από ένα πλαίσιο που θέτει τις αρχές ανάπτυξης θεωριών, υποδειγμάτων και εφαρμογών. Δεδομένου ότι οι επιχειρήσεις εμφανίζουν τις καθοριστικές ιδιότητες των σύνθετων προσαρμοστικών συστημάτων (complex adaptive systems), όπως η ανάδυση (emergence), η εξάρτηση από τη διαδρομή (path-dependence), η σχεσιακή συγκρότηση (relational constitution) και η θεμελιώδης αβεβαιότητα (fundamental uncertainty), η εννοιολογική τους αναδιαμόρφωση (reconceptualisation) απαιτεί παρέμβαση στο επίπεδο των θεμελιωδών παραδοχών και όχι βαθμιαία επέκταση (incremental extension). Η διατριβή υιοθετεί ως μεθοδολογία την προβληματοποίηση (problematisation), δηλαδή τη δημιουργία θεωρητικών προσθηκών (generating theoretical contributions) μέσω συστηματικής αμφισβήτησης παραδοχών (systematic assumption-challenging) και όχι μέσω εντοπισμού κενών (gap-spotting). Ενώ ο εντοπισμός κενών επεκτείνει επιμέρους βιβλιογραφίες αφήνοντας ανέπαφες τις θεμελιώδεις δεσμεύσεις, η προβληματοποίηση διερευνά τις παραδοχές υποβάθρου (background assumptions), αξιολογεί ποιες χρήζουν αμφισβήτησης και αναπτύσσει συνεκτικές εναλλακτικές. Η μεθοδολογία αυτή είναι κατάλληλη, διότι οι περιορισμοί των υφιστάμενων θεωριών της επιχείρησης (firm theory) απορρέουν από μία διάταξη παραδοχών (assumptive configuration) που απαιτεί δομική παρέμβαση και όχι μεμονωμένη παρέμβαση. Από αυτή τη σκοπιά αναδύεται το κύριο ερευνητικό ερώτημα (primary research question): Πώς θα πρέπει να αναδιαμορφωθεί εννοιολογικά η επιχείρηση όταν οι θεμελιώδεις παραδοχές της κυρίαρχης οικονομικής θεωρητικής ανάλυσης (mainstream economic theorising) προβληματοποιούνται συστηματικά και αναδομούνται ώστε να καταστούν συμβατές με την οπτική των σύνθετων προσαρμοστικών συστημάτων (complex adaptive systems perspective); Το ερώτημα αυτό προέκυψε από τρεις διαπιστώσεις: πρώτον, ότι τα ερμηνευτικά προβλήματα αναδύονται υπό παραδοχές κατάλληλες για κλειστά, σταθερά και αποσυνθέσιμα περιβάλλοντα· δεύτερον, ότι οι αναλύσεις επιμέρους θεμάτων δεν μπορούν να επιλύσουν προβλήματα που απορρέουν από βαθύτερες θεμελιώδεις δεσμεύσεις και, τρίτον, ότι η κριτική από μόνη της δεν αρκεί, καθώς οι εναλλακτικές απαιτούν ρητές παραδοχές-υποθέσεις αντικατάστασης (replacement assumptions). Πέντε δευτερεύοντα ερωτήματα (subsidiary questions) εξειδικεύουν τη διερεύνηση: ο εντοπισμός παραδοχών και η διαγνωστική αξιολόγηση (SQ1-SQ2), καθώς και η οντολογική, επιστημολογική και μεθοδολογική αναδόμηση (SQ3-SQ5). Μέσω του πλαισίου μετασχηματισμού ΑΠΟ→ΠΡΟΣ (FROM→TO transformation framework), η διατριβή αναπτύσσεται σε τρεις κινήσεις, οι οποίες αντιστοιχούν στα διαγνωστικά, ανασκευαστικά (reconstructive) και αξιολογικά στάδια της προβληματοποίησης (problematisation). Πρώτον, εντοπίζεται η αρχιτεκτονική των παραδοχών (assumptive architecture) της κυρίαρχης θεωρίας της επιχείρησης. Η αρχιτεκτονική αυτή συγκροτείται από δεκαπέντε αλληλοδιαπλεκόμενες παραδοχές, κατανεμημένες μεταξύ του «σκληρού πυρήνα» κατά Lakatos (Lakatosian hard core), δηλαδή θεμελιωδών δεσμεύσεων που αντιμετωπίζονται ως μεθοδολογικά αδιάψευστες (methodologically irrefutable), και της προστατευτικής ζώνης (protective belt). Ο σκληρός πυρήνας αποτελείται από πέντε οντολογικές παραδοχές: αναγωγισμός (reductionism), ντετερμινισμός (determinism), οντολογία της ουσίας (substance ontology), παραδοχή συστημικής πληρότητας και περιχαράκωσης (closure) και ατομισμός (atomism). Περιλαμβάνει επίσης τέσσερις επιστημολογικές παραδοχές: βεβαιότητα (certainty), καθολικοί νόμοι (universal laws), μονισμός (monism) και τέλεια πληροφόρηση (perfect information). Η προστατευτική ζώνη περιλαμβάνει έξι παράγωγες δεσμεύσεις: ισορροπία (equilibrium), γραμμικότητα (linearity), ομοιογένεια (homogeneity), εργοδικότητα (ergodicity), βελτιστοποίηση (optimisation) και αποσυνθεσιμότητα (decomposability). Τρεις βρόχοι ενισχυτικής ανατροφοδότησης (reinforcing feedback loops) διαπλέκονται σε κόμβους υψηλής κεντρικότητας (high-centrality nodes), παράγοντας μία τριπλά κλειδωμένη αρχιτεκτονική (triple-locked architecture) που εξηγεί γιατί η αποσπασματική μεταρρύθμιση (piecemeal reform) αποτυγχάνει: ο διατηρούμενος σκληρός πυρήνας αναπαράγει τις αμφισβητούμενες παράγωγες δεσμεύσεις ή απορροφά τις τροποποιήσεις ως ειδικές περιπτώσεις (special cases). Δεύτερον, αναπτύσσεται ένα εναλλακτικό θεμελιώδες πλαίσιο παραδοχών (alternative assumption ground) μέσω συντονισμένων μετασχηματισμών ΑΠΟ→ΠΡΟΣ (FROM→TO transformations). Σε οντολογικό επίπεδο, η αναδυόμενη ολότητα (emergent wholeness) αντικαθιστά τον αναγωγισμό (reductionism), η οντολογία της διαδικασίας (process ontology) αντικαθιστά την οντολογία της ουσίας (substance ontology), η σχεσιακή πρωτοκαθεδρία (relational primacy) αντικαθιστά τον ατομισμό (atomism), η θερμοδυναμική ανοικτότητα (thermodynamic openness) αντικαθιστά την παραδοχή συστημικής πληρότητας και περιχαράκωσης (closure), και το μεσο-επίπεδο (meso-level) αποκαθίσταται ως προνομιακή αναλυτική κλίμακα (privileged analytical scale). Σε επιστημολογικό επίπεδο, η θεμελιώδης αβεβαιότητα (fundamental uncertainty) αναγνωρίζεται ως οντολογική συνθήκη, η πλοήγηση βάσει προτύπων (pattern-based navigation) αντικαθιστά τη γνώση που εστιάζει στην πρόβλεψη (prediction-centred knowledge), και η πλαισιωμένη ορθολογικότητα (scaffolded rationality) αντικαθιστά την απεριόριστη βελτιστοποίηση (unbounded optimisation). Σε μεθοδολογικό επίπεδο, ο δομημένος πλουραλισμός (structured pluralism) αντικαθιστά τον μονισμό (monism). Οι εναλλακτικές αυτές συγκροτούν μία αμοιβαία ενισχυόμενη αρχιτεκτονική, καθώς η ανάδυση (emergence) προϋποθέτει σχεσιακή συγκρότηση (relational constitution), η οντολογία της διαδικασίας (process ontology) συνεπάγεται ανοικτότητα (openness), και η θεμελιώδης αβεβαιότητα (fundamental uncertainty) απορρέει από τη μη εργοδικότητα (non-ergodicity), συγκροτώντας έτσι έναν σκληρό πυρήνα κατά Lakatos (Lakatosian hard core) ως γνήσια εναλλακτική στο επίπεδο του εννοιολογικού-θεωρητικού πλαισίου. Τρίτον, αξιολογείται κατά πόσον η εναλλακτική αυτή παράγει μία πειστική θεωρητική σύλληψη. Η εννοιολογική αυτή αναδιαμόρφωση (reconceptualisation) αποδίδει μία μετασχηματισμένη κατανόηση των επιχειρήσεων ως ιστορικά εξελισσόμενων, ανοικτών, πολυεπίπεδων διαδικασιακών προτύπων (process-patterns), δηλαδή ως σχεσιακά συγκροτημένων διαμορφώσεων (relationally constituted configurations), των οποίων η ταυτότητα συνίσταται σε αυτοαναπαραγόμενη δραστηριότητα και όχι σε σταθερή ουσία (fixed essence), των οποίων τα όρια λειτουργούν ως εκλεκτικές μεμβράνες (selective membranes), των οποίων οι ικανότητες αναδύονται από σχεσιακές διαμορφώσεις (relational configurations), και των οποίων η εξέλιξη ακολουθεί τροχιές εξαρτώμενες από τη διαδρομή (path-dependent trajectories). Ιδιότητες που οι μηχανιστικές παραδοχές (mechanistic assumptions) καθιστούν αόρατες, όπως η ανάδυση (emergence), η αιτιακή επίδραση του όλου στα μέρη (downward causation), η εξάρτηση από τη διαδρομή (path-dependence) και η προσαρμοστική ένταση (adaptive tension), καθίστανται πλέον αναλυτικά προσβάσιμες. Η εννοιολογική αυτή αναδιαμόρφωση μετασχηματίζει όχι μόνο τις απαντήσεις, αλλά και την ίδια τη φύση των ερωτημάτων. Στη στρατηγική διοίκηση (strategic management), το βιώσιμο πλεονέκτημα (sustainable advantage) παραχωρεί τη θέση του στην προσαρμοστική ικανότητα (adaptive capacity), ενώ η στρατηγική (strategy) καθίσταται πλοήγηση (navigation) αντί βελτιστοποίησης (optimisation). Στον οργανωσιακό σχεδιασμό (organisational design), η παρέμβαση που στηρίζεται στον έλεγχο (control-based intervention) παραχωρεί τη θέση της στη διαμόρφωση συνθηκών που επιτρέπουν την ανάδυση (enabling conditions for emergence). Στην οικονομική μεθοδολογία (economic methodology), ο θεωρητικός μονισμός (theoretical monism) υποχωρεί υπέρ ενός δομημένου πλουραλισμού (structured pluralism) υπό ρητώς καθορισμένους όρους ισχύος και εφαρμογής (explicit scope conditions). Η διατριβή αναπτύσσεται υπό ρητούς περιορισμούς (explicit constraints), οι οποίοι συνιστούν επιλογές σχεδιασμού (design choices) κατάλληλες για εργασία στο επίπεδο του εννοιολογικού-θεωρητικού πλαισίου (Ρaradigm-level work): καθαρή θεωρία (pure theory) χωρίς εμπειρική δοκιμή (empirical testing), δεδομένου ότι η θεμελιώδης αναδόμηση πρέπει να προηγείται κάθε ουσιαστικού ελέγχου· περιορισμό του πεδίου στην επιχείρηση ως σύνθετο προσαρμοστικό σύστημα (firm-as-CAS) στο μεσο-επίπεδο (meso-level)· και περιορισμένες αξιώσεις πρόβλεψης (modest predictive ambitions) υπό συνθήκες μη εργοδικότητας (non-ergodicity). Οι περιορισμοί αυτοί δεν συνιστούν αδυναμίες, αλλά διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις για περαιτέρω ερευνητικά προγράμματα, όπως η εμπειρική διερεύνηση φαινομένων του μεσο-επιπέδου, η περαιτέρω μεθοδολογική εξειδίκευση του δομημένου πλουραλισμού (structured pluralism) και η ανάπτυξη ερευνών μελετών περίπτωσης (case-based research) που προσεγγίζουν τις επιχειρήσεις ως εξελισσόμενα πρότυπα οργανωμένων διεργασιών (process-patterns). Τα προγράμματα αυτά καθίστανται εφικτά μέσω της αναδομητικής αλληλουχίας (reconstructive cascade) που εισάγει η διατριβή.

2026-04-01T00:00:00Z Σαγάνη, Αγγελική Sagani, Angeliki https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19132 2026-04-06T23:36:29Z 2025-12-01T00:00:00Z

Contribution in technical problem-solving using Life Cycle Analysis and Multi-criteria Decision-Making Models : applications to the energy sector Σαγάνη, Αγγελική; Sagani, Angeliki Η μετάβαση προς χαμηλού άνθρακα και οικονομικά αποδοτικά ενεργειακά συστήματα αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την Ελλάδα, μια χώρα με σημαντικό δυναμικό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά συστήματα συνιστούν βασικούς πυλώνες για την πλήρη απανθρακοποίηση της ηλεκτροπαραγωγής, στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας. Ωστόσο, παρά τις τεχνολογικές εξελίξεις, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικά κενά γνώσης και πρακτικοί περιορισμοί. Οι περισσότερες μελέτες Ανάλυσης Κύκλου Ζωής (ΑΚΖ) των συστημάτων ΑΠΕ επικεντρώνονται κυρίως στο στάδιο της λειτουργίας τους, παραβλέποντας τη σημαντική πρωτογενή κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με τα στάδια παραγωγής, μεταφοράς, εγκατάστασης και διαχείρισης στο τέλος ζωής των συστημάτων. Επιπρόσθετα, τα διαθέσιμα δεδομένα προσαρμοσμένα στην ελληνική αγορά είναι περιορισμένα, ενώ η περιβαλλοντική απόδοση προηγμένων τεχνολογιών, όπως τα φωτοβολταϊκά τρίτης γενιάς, οι υπεράκτιες ανεμογεννήτριες και τα υβριδικά συστήματα ηλεκτροπαραγωγής πολλαπλών πηγών (συμβατικών και ανανεώσιμων), έχει αξιολογηθεί ελλιπώς. Παράλληλα, οι υποδομές ανακύκλωσης ή/και επαναχρησιμοποίησης παραμένουν ανεπαρκείς, ενώ η έλλειψη ολοκληρωμένων πολιτικών πλαισίων περιορίζει περαιτέρω την εφαρμογή των αρχών της κυκλικής οικονομίας και την ευρεία διάδοση των τεχνολογιών ανανεώσιμης ενέργειας. Η παρούσα Διδακτορική Διατριβή αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των ανωτέρω προκλήσεων μέσω της ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου, πολυδιάστατου μεθοδολογικού πλαισίου για την αξιολόγηση και τη βελτιστοποίηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από συμβατικά ορυκτά καύσιμα και ανανεώσιμες πηγές. Η προτεινόμενη μεθοδολογία ενσωματώνει το σχεδιασμό, τη μοντελοποίηση και τη βελτιστοποίηση ενεργειακών συστημάτων, εμπεριστατωμένη οικονομική και περιβαλλοντική αξιολόγηση βάσει των αρχών του κύκλου ζωής, καθώς και πολυκριτηριακή λήψη αποφάσεων. Η ολοκληρωμένη αυτή προσέγγιση από-σκοπεί στον καθορισμό των τεχνολογικών διαμορφώσεων υβριδικών συστημάτων παραγωγής ενέργειας, την προσομοίωση της λειτουργίας τους υπό πραγματικά μετεωρολογικά δεδομένα και περιορισμούς του δικτύου, εφαρμόζοντας τη στρατηγική παρακολούθησης φορτίου (load following dispatch). Η οικονομική ανάλυση βιωσιμότητας αξιολογεί τις ενεργειακές επενδύσεις ενσωματώνοντας βασικούς δείκτες απόδοσης όπως η Καθαρή Παρούσα Αξία (Net Present Value, NPV), o Εσωτερικός Βαθμός Απόδοσης (Internal Rate of Return, IRR), και το Σταθμισμένο Κόστος Παραγωγής Ενέργειας (Levelized Cost of Energy, LCOE). Η Ανάλυση Κύκλου Ζωής (Life Cycle Assessment, LCA) είναι ένα σημαντικό εργαλείο περιβαλλοντικής διαχείρισης που αξιολογεί την περιβαλλοντική απόδοση σε όλα τα στάδια ζωής του συστήματος (σχεδιασμός, κατασκευή, εγκατάσταση, λειτουργία και απόσυρση), βοηθώντας στη λήψη βιώσιμων αποφάσεων και συγκρίνοντας εναλλακτικές λύσεις. Το σύνολο των επιπτώσεων αξιολογείται ποσοτικά σε τομείς ιδιαίτερου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, όπως η κλιματική αλλαγή, η χρήση μη ανανεώσιμης ενέργειας, η καταστροφή του όζοντος, η ανθρώπινη υγεία, η εξάντληση των ορυκτών πόρων, κτλ. Τέλος, η πολυκριτηριακή λήψη αποφάσεων (Multi-Criteria Decision Making, MCDM) παρέχει συστηματική αξιολόγηση ανταγωνιστικών στόχων και προτεραιοτήτων των ενδιαφερόμενων μερών, διευκολύνοντας τη βιώσιμη επιλογή στρατηγικών. Το ολοκληρωμένο αυτό πλαίσιο αποτελεί ένα ευέλικτο εργαλείο, ικανό να υποστηρίζει τόσο την ανάλυση σε επίπεδο έργου όσο και τον στρατηγικό ενεργειακό σχεδιασμό σε εθνικό επίπεδο. Η εφαρμογή του προτεινόμενου μεθοδολογικού πλαισίου σε πολλαπλές περιπτώσεις μελέτης, σε διάφορες κλίμακες, έδειξε ότι σε επίπεδο κτιρίου τα συνδεδεμένα με το δίκτυο φωτοβολταϊκά συστήματα ισχύος 5 -10 kWp είναι οικονομικά βιώσιμα, ενώ παράλληλα συμβάλλουν σε σημαντικό βαθμό στη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου και την κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους. Τα συστήματα με εγκατεστημένη ισχύ που δεν ξεπερνά τα 5 KWp κρίθηκαν μη οικονομικά αποδοτικά λόγω υψηλού αρχικού κόστους και χαμηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, τονίζοντας την ανάγκη μείωσης του κόστους κατασκευής των φωτοβολταϊκών πάνελ, καθώς και του εξοπλισμού «Ισορροπίας Συστήματος», σε συνδυασμό με μηχανισμούς στήριξης που θα παρέχουν κίνητρα στους παραγωγούς να ανταποκριθούν στις εξελίξεις της αγοράς. Τα πλήρως αυτόνομα υβριδικά συστήματα, που ενσωματώνουν φωτοβολταϊκά, γεννήτρες ντίζελ, συστήματα αποθήκευσης, και θερμική ενέργεια από βιομάζα, κρίθηκαν ως οι πλέον κατάλληλες λύσεις για αποκεντρωμένη ηλεκτροπαραγωγή σε απομακρυσμένα νοικοκυριά, προσφέροντας υψηλή τεχνική απόδοση, ενεργειακή ασφάλεια και αξιοπιστία, καθώς και βελτιωμένη περιβαλλοντική απόδοση. Σε επίπεδο κοινότητας, οι υβριδικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που συνδυάζουν αιολική και ηλιακή ενέργεια, συσσωρευτές και γεννήτριες ντίζελ, παρέχουν αξιόπιστες, οικονομικά αποδοτικές και βιώσιμες λύσεις για τα απομονωμένα νησιά του Αιγαίου. Στη Λέσβο, την Κάρπαθο και την Αστυπάλαια, η ανανεώσιμη παραγωγή καλύπτει πάνω από 90% της ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η γεννήτρια ντίζελ λειτουργεί ως εφεδρεία. Τα συστήματα αποθήκευσης (συσσωρευτές) εξισορροπούν τη μεταβλητότητα παραγωγής και ζήτησης, ενώ η ύπαρξη σημαντικού πλεονάσματος ηλεκτρικής ενέργειας άνω του 40% υπογραμμίζει τη δυνατότητα για επιπλέον αποθήκευση ή ευέλικτη χρήση. Τα συστήματα αυτά επιτυγχάνουν ανταγωνιστικό κόστος παραγόμενης ενέργειας, το οποίο κυμαίνεται μεταξύ 0.12–0.15 €/kWhe, ενώ, παράλληλα, μειώνουν τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου άνω του 92%, υποστηρίζοντας τη νέα εποχή ενεργειακής μετάβασης και το «πρασίνισμα» / απανθρακοποίηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών. Σε επίπεδο εθνικού δικτύου, οι θερμικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής παραμένουν οι κύριοι παράγοντες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κυρίως όσον αφορά στην κλιματική αλλαγή πλανήτη και τη χρήση μη ανανεώσιμης ενέργειας, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές, όπως η αιολική, η ηλιακή, τα μικρά υδροηλεκτρικά και οι μονάδες βιομάζας, παρέχουν μετρήσιμη αλλά σημαντική δυνατότητα μείωσης των εκπομπών. Σενάρια με υψηλή διείσδυση ανανεώσιμης ενέργειας υποδεικνύουν σημαντικές μειώσεις στις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου και της πρωτογενούς κατανάλωσης ενέργειας, αναδεικνύοντας τη σημασία του βέλτιστου σχεδιασμού, και στρατηγικών βασισμένων στον κύκλο ζωής. Οι υποδομές μεταφοράς και οι απώλειες στο δίκτυο συνεισφέρουν σημαντικά στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αν και η συμβολή τους παραμένει μικρότερη σε σχέση με τις επιπτώσεις από την παραγωγή ενέργειας στην ηπειρωτική χώρα και τα αυτόνομα Ελληνικά νησιά. Κρίσιμο στοιχείο για την επίτευξη βιώσιμων ενεργειακών μεταβάσεων αποτελεί η φάση τέλους ζωής των ανανεώσιμων τεχνολογιών παραγωγής ενέργειας. Η διάθεση, η ανακύκλωση ή η επαναχρησιμοποίηση π.χ. των πτερυγίων των ανεμογεννητριών, επηρεάζει σημαντικά την περιβαλλοντική και οικονομική τους απόδοση. Η συνδυαστική εφαρμογή της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής και της Πολυκριτηριακής Μεθοδολογίας Λήψης Αποφάσεων κατέδειξε ότι η επαναχρησιμοποίηση των σύνθετων υλικών των πτερυγίων, καθώς και η μηχανική ανακύκλωση του σκυροδέματος θεμελίωσης των ανεμογεννητριών, αποτελούν τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές στο τέλος ζωής, μειώνοντας τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου, την κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας, τη χρήση γης, και το κόστος διαχείρισης αποβλήτων. Η ενεργοβόρα χημική ή θερμική ανακύκλωση, ιδίως όταν περιλαμβάνει μεταφορές σε μεγάλες αποστάσεις, αποδείχθηκε λιγότερο αποδοτική. Η ενσωμάτωση στρατηγικών επαναχρησιμοποίησης, σχεδίασης για ανακύκλωση, και πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων δύναται να ελαχιστοποιήσει τη χρήση φυσικών πόρων, και να μειώσει την απώλεια βιοποικιλότητας. Η εφαρμογή οικονομικών κινήτρων μπορεί περαιτέρω να ενισχύσει την υιοθέτηση αυτών των πρακτικών. Εν κατακλείδι, η επίτευξη βιώσιμων ενεργειακών μεταβάσεων δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη καθαρών μορφών ενέργειας, αλλά απαιτεί μια ολιστική προσέγγιση που ενσωματώνει το σχεδιασμό και την τεχνολογική βελτιστοποίηση, τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, τη στρατηγική διαχείριση των συστημάτων αποθήκευσης, την εφαρμογή κατάλληλων οικονομικών κινήτρων και τη λήψη αποφάσεων βάσει ανάλυσης κύκλου ζωής. Η παρούσα διατριβή συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτιστοποίηση και αξιολόγηση ενεργειακών συστημάτων σε πολλαπλές κλίμακες, παρέχοντας εμπεριστατωμένα στοιχεία για μια οικονομικά αποδοτική, αξιόπιστη και καθοδηγούμενη από τις αρχές της κυκλικής οικονομίας απανθρακοποίηση, από το επίπεδο των κτιρίων και των κοινοτήτων έως τα νησιωτικά μικροδίκτυα και το εθνικό ηλεκτρικό δίκτυο.

2025-12-01T00:00:00Z Skarlatos, Kyriakos Σκαρλάτος, Κυριάκος https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19100 2026-03-31T23:36:37Z 2026-03-01T00:00:00Z

Real-time monitoring of data streams using machine learning techniques for optimizing decision making Skarlatos, Kyriakos; Σκαρλάτος, Κυριάκος Η ραγδαία ανάπτυξη των μεγάλων δεδομένων (big data) οφείλεται πρωτίστως στην εντεινόμενη ψηφιοποίηση της πληροφορίας και στη διευρυμένη χρήση συσκευών συλ- λογής δεδομένων. Καθώς οι τεχνολογικές εξελίξεις επιταχύνονται, ο όγκος, η ποικι- λομορφία και η ταχύτητα παραγωγής δεδομένων αυξάνονται, διαμορφώνοντας το πε- δίο της ανάλυσης μεγάλων δεδομένων (big data analytics), το οποίο στοχεύει στην εξαγωγή ουσιαστικής πληροφορίας από εκτεταμένα σύνολα δεδομένων. Ο ολοένα αυ- ξανόμενος όγκος δεδομένων συνεπάγεται σημαντικές ευκαιρίες, αλλά ταυτόχρονα ει- σάγει και ουσιώδεις μεθοδολογικές και υπολογιστικές προκλήσεις. Στο πλαίσιο της Στατιστικής Παρακολούθησης Διεργασιών (Statistical Process Monitoring -- SPM), η ανάλυση δεδομένων υψηλής διαστατικότητας συχνά οδηγεί στο φαινόμενο της «κατά- ρας της διαστατικότητας» (curse of dimensionality), όπου η αραιότητα των δεδομένων (data sparsity) δυσχεραίνει την ανίχνευση ουσιωδών προτύπων και ανωμαλιών. Επιπρο- σθέτως, η παρακολούθηση πολύπλοκων αλληλεξαρτήσεων μεταξύ πολλών μεταβλητών καθιστά ανεπαρκείς τις παραδοσιακές μονομεταβλητές προσεγγίσεις και επιβάλλει την υιοθέτηση προηγμένων μεθόδων. Η Πολυμεταβλητή Στατιστική Παρακολούθηση Διερ- γασιών (Multivariate Statistical Process Monitoring -- MSPM) ανταποκρίνεται σε αυτή την ανάγκη μέσω της χρήσης εργαλείων όπως τα πολυμεταβλητά διαγράμματα ελέγχου και ειδικότερα το διάγραμμα T2 του Hotelling, το οποίο αποτυπώνει τη συλλογική συ- μπεριφορά συσχετισμένων μεταβλητών ποιότητας. Η εφαρμογή τέτοιων διαγραμμάτων σε περιβάλλοντα πραγματικού χρόνου και υψηλής διαστατικότητας συνοδεύεται από ιδιαί- τερες δυσκολίες, οι οποίες απορρέουν από τις αυξημένες υπολογιστικές απαιτήσεις και την ανάγκη ταχείας λήψης αποφάσεων (decision-making) κατά την επεξεργασία εκτετα- μένων ροών δεδομένων (data streams). Μια δυνητική κατεύθυνση αντιμετώπισης των δυσκολιών αυτών είναι ο συνδυασμός των παραδοσιακών τεχνικών MSPM με σύγχρο- νες μεθόδους μηχανικής μάθησης, με στόχο την ενίσχυση της προσαρμοστικότητας και της ανιχνευτικής ικανότητας των συστημάτων παρακολούθησης διεργασιών. Ωστόσο, η ενοποίηση των δύο πλαισίων εγείρει κρίσιμα ζητήματα, όπως η ερμηνευσιμότητα των υπο- δειγμάτων, η επιλογή κατάλληλων χαρακτηριστικών και η συνεκτική ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Στην παρούσα διατριβή προτείνεται μια σύγχρονη και ανθεκτική μέθοδος πολυμεταβλητής παρακολούθησης διεργασιών, η οποία εμπνέεται από τεχνικές δεικτών εγκυρότητας συστάδων (cluster validity indexing techniques). Η απόδοση της προτεινόμενης μεθόδου αξιολογείται και συγκρίνεται τόσο με τα κλασικά πολυμεταβλητά διαγράμματα ελέγχου που βασίζονται στη στατιστική T2 του Hotelling, όσο και με μία σειρά δεικτών που προέρχονται από το πεδίο της ανάλυσης συστάδων, όπως οι δείκτες Dunn, Silhouette, Calinski--Harabasz και Davies--Bouldin. Εκτενείς μελέτες προσομοίωσης καταδεικνύουν ότι η προτεινόμενη προσέγγιση υπερτε- ρεί των υφιστάμενων μεθόδων, ιδίως σε σενάρια ολίσθησης του μέσου (mean drifting) και μεταβολών που σχετίζονται με την πυκνότητα, όταν εξετάζονται ροές δεδομένων με ισχυρά συσχετισμένα χαρακτηριστικά. Τέλος, παρουσιάζονται ενδεικτικές εφαρμογές σε πραγματικά προβλήματα, στις οποίες αξιοποιούνται συνδυαστικά στατιστικές τεχνι- κές και τεχνικές μηχανικής μάθησης, αναδεικνύοντας τη χρηστικότητα της προτεινόμε- νης μεθοδολογίας σε πρακτικά περιβάλλοντα. Από τις μελέτες προσομοίωσης έως τις εφαρμογές σε πραγματικά δεδομένα, η διατριβή επιδιώκει να γεφυρώσει τις έννοιες της στατιστικής και της μηχανικής μάθησης, με τη δεύτερη να αντλεί εργαλεία και μεθο- δολογίες από την πρώτη, διαμορφώνοντας ένα ενοποιημένο πλαίσιο για τη στατιστική παρακολούθηση διεργασιών σε συνθήκες μεγάλων δεδομένων.

2026-03-01T00:00:00Z Karampa, Vasiliki Καραμπά, Βασιλική https://dione.lib.unipi.gr/xmlui/handle/unipi/19047 2026-03-24T00:36:35Z 2026-01-01T00:00:00Z

Investigating the affordances of smart learning in higher education towards sustainable development : a smart e-learning environment framework for enhancing 21st century transversal competencies Karampa, Vasiliki; Καραμπά, Βασιλική Οι ανερχόμενες ψηφιακές τεχνολογίες στην καθημερινότητα των ανθρώπων και η «Ψηφιοποίηση» των υπηρεσιών σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο η νέα γενιά μαθητών αλληλοεπιδρά και διαχειρίζεται την πληροφορία. Κατά συνέπεια, οι νέες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, με κυρίαρχη την Τεχνητή Νοημοσύνη εισέρχονται στον εκπαιδευτικό χώρο, μετασχηματίζοντας τα παραδοσιακά μαθησιακά περιβάλλοντα σε νέα γνωστά και ως «Έξυπνα περιβάλλοντα μάθησης». Ωστόσο, οι παραδοσιακές παιδαγωγικές προσεγγίσεις αδυνατούν να υποστηρίξουν αυτό το ανερχόμενο είδος έξυπνης μάθησης, αν δεν εξελιχθούν ώστε να γίνουν και οι ίδιες «έξυπνες». Επιπλέον θα πρέπει να συντελέσουν στην ανάπτυξη ικανοτήτων του 21ου αιώνα που απαιτούνται από τους σύγχρονους «έξυπνους» μαθητές/τριες, ώστε οι να γίνουν φορείς της αλλαγής και της καινοτομίας και λύτες σύγχρονων προβλημάτων της ανθρωπότητας με κατεύθυνση τη παγκόσμια βιώσιμη ανάπτυξη. Η διεθνής έρευνα επιτάσσει την ανάγκη για εκπαίδευση προς αυτή την κατεύθυνση, ειδικότερα με την ενσωμάτωση διαθεματικών προγραμμάτων σπουδών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, λόγω του ότι οι φοιτητές/τριες αφενός βρίσκονται στο κατώφλι της επαγγελματικής τους ανάπτυξης και μελλοντικής σταδιοδρομίας, αφετέρου μπορούν να συνδράμουν στην έρευνα και να προτείνουν σημαντικές λύσεις βιωσιμότητας. Δεδομένων των ερευνητικών προκλήσεων σχετικά με τον μετασχηματισμό των μαθησιακών και ειδικότερα των ηλεκτρονικών περιβαλλόντων μάθησης, τις παιδαγωγικές προσεγγίσεις που πρέπει να αξιοποιηθούν προς την ανάπτυξη ικανοτήτων 21ου αιώνα με την ολοένα και μεγαλύτερη εξάπλωση των έξυπνων ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση, αυτή διδακτορική μελέτη επιχειρεί να δώσει λύση ως προς τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ έξυπνης παιδαγωγικής και έξυπνων τεχνολογιών. Συνεπώς προσπαθεί να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο η έξυπνη παιδαγωγική καθοδηγεί τη μαθησιακή διαδικασία, πως η έξυπνη τεχνολογία διευκολύνει την μαθησιακή διαδικασία και πως oi εκπαιδευτικές δυνατότητες που προκύπτουν και χαρακτηρίζουν ένα μαθησιακό περιβάλλον «έξυπνο», επιδρούν στην μάθηση του 21ου αιώνα. Επομένως προτείνει ένα πλαίσιο για τον σχεδιασμό ενός τεχνολογικά υποστηριζόμενου περιβάλλοντος μάθησης με τη μορφή ηλεκτρονικού μαθησιακού περιβάλλοντος, με την προοπτική να διερευνηθεί η αποτελεσματικότητά του μέσα από ένα πλήθος εκπαιδευτικών πρακτικών και δυνητικά να είναι ικανό να μετασχηματιστεί σε ένα έξυπνο περιβάλλον μάθησης. Για τον σκοπούς της έρευνας, επιλέχθηκε η ερευνητική μεθοδολογία «Έρευνα βασισμένη σε σχεδιασμό», η οποία αποτελεί επί τω πλείστων βασική ερευνητική μεθοδολογία στην εκπαιδευτική έρευνα, καθώς το ερευνητικό πρόβλημα μελετάται σε ένα αυθεντικό πλαίσιο μέσα από επαναληπτικούς κύκλους εργασιών τριών βημάτων: 1. Προκαταρκτικό στάδιο ανάλυσης και εξερεύνησης, 2. Στάδιο πρωτοτύπου, σχεδιασμού και ανάπτυξης και 3. Στάδιο αξιολόγησης, δοκιμής και αναστοχασμού. Αφού μελετήθηκε ενδελεχώς η διεθνής βιβλιογραφία, για τον σαφή ορισμό του ερευνητικού προβλήματος, αναφορικά με τα πλαίσια σχεδιασμού και ανάπτυξης έξυπνων περιβαλλόντων μάθησης, τα πλαίσια ικανοτήτων 21ου αιώνα και την αποσαφήνιση εννοιολογήσεων, πραγματοποιήθηκε ο πρώτος κύκλος εργασιών - η πρώτη μελέτη (Μελέτη#1). Κατά το πρώτο στάδιο διερευνήθηκαν παιδαγωγικές μεθοδολογίες κατάλληλες προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης γνωστικών ικανοτήτων (κριτικής σκέψης, ανάλυσης προβλήματος, δημιουργικότητας, καινοτομίας καθώς και μεταγνωστικών δεξιοτήτων). Με κατεύθυνση την εκπαίδευση για την βιώσιμη ανάπτυξη επιλέχθηκε μία εκπαιδευτική πρακτική προσανατολισμένη στην προσέγγιση STE(A)M, με στόχο την συνεισφορά έναντι στην κλιματική αλλαγή (13ος Στόχος Βιώσιμης Ανάπτυξης UNESCO – Δράση για το κλίμα, Πυλώνας Περιβάλλον), κατά την οποία οι φοιτητές/τριες καλούνταν να κατασκευάσουν έξυπνες λύσεις αυτοματισμών με την χρήση μικροελεγκτών Arduino και τεχνολογίες ΙοΤ. Λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της έξυπνης παιδαγωγικής, επιπλέον διερευνήθηκε το προφίλ των 65 (Ν = 65) φοιτητών/τριών ΤΠΕ, που θα συμμετείχαν στην εκπαιδευτική πρακτική. Κατά το δεύτερο στάδιο πραγματοποιήθηκε ο σχεδιασμός μάθησης αξιοποιώντας ως κύριο διδακτικό μοντέλο την Μάθηση βάσει έργου, η οποία ενισχύθηκε με ένα πλήθος γνωστικών/μεταγνωστικών στρατηγικών μάθησης καθώς και με τις αρχές του Ανάστροφου Σχεδιασμού. Στη συνέχεια επιλέχθηκαν τεχνολογίες ιστού κατανεμημένες σε 3 τύπους (ουσιώδεις, εμπλουτισμένες και υποστηρικτικές) και ευθυγραμμίστηκαν με τον μαθησιακό σχεδιασμό ώστε να επιτευχθεί η ενορχήστρωση του ηλεκτρονικού περιβάλλοντος στην πλατφόρμα Wix και να παραδοθεί για πρακτική στους φοιτητές/τριες. Τα αποτελέσματα της πρώτης έρευνας έδειξαν ότι το παιδαγωγικό μοντέλο που αξιοποιήθηκε ενισχύει τις γνωστικές (μεταγνωστικές) ικανότητες των φοιτητών/τριών, καθώς επίσης ότι οι ίδιοι επιτυγχάνουν τα μαθησιακά αποτελέσματα με πολύ καλές επιδόσεις, τα οποία επηρεάζονται από την ενδυνάμωση των μεταγνωστικών δεξιοτήτων. Αναφορικά με τις τεχνολογίες που αξιοποιήθηκαν, αυτές δείχνουν ότι ενσωματώνονται αποτελεσματικά ώστε να προσφέρουν ουσιαστικές μαθησιακές εμπειρίες, αναδεικνύοντας τη σημαντικότητα εμπλουτισμένων τεχνολογιών όπως TinkerCad, και Github. Αναφορικά με τις εκπαιδευτικές δυνατότητες (τις δυνατότητες έξυπνης μάθησης), οι φοιτητές/τριες φαίνεται να εκλαμβάνουν όλες τις καθοδηγούμενες από την παιδαγωγική/ αλληλεπιδράσεις χρήστη. Σημαντική υπεροχή σημείωσαν η αυθεντικότητα, η μαθητοκεντρικότητα, οι δυνατότητες για διερεύνηση, δράση και συνεργατική μάθηση καθώς και για καθορισμό στόχων - στρατηγικό σχεδιασμό. Ο δεύτερος κύκλος εργασιών πραγματοποιήθηκε με τη δεύτερη μελέτη (Μελέτη#2), η οποία εστίασε στην ενίσχυση ενδοπροσωπικών ικανοτήτων (κίνητρα, συναισθηματική και συμπεριφοριστική αυτορρύθμιση). Συνεπώς, στο πρώτο στάδιό του διερευνήθηκαν παιδαγωγικές προσεγγίσεις, όπως στρατηγικές που προέρχονται από το μοντέλο κινήτρων ARCS-V σε συνδυασμό με στρατηγικές αυτορρύθμισης, καθώς επίσης τεχνικές-στοιχεία παιχνιδοποίησης. Με προσανατολισμό την εκπαίδευση για την βιώσιμη ανάπτυξη επιλέχθηκε μία εκπαιδευτική πρακτική Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Δωματίων Διαφυγής (ΨΕΔΔ), με στόχο την καλή και συμπεριληπτική εκπαίδευση (4ος Στόχος Βιώσιμης Ανάπτυξης UNESCO – Ποιοτική εκπαίδευση, Πυλώνας Κοινωνία). Μεταπτυχιακοί φοιτητές/τριες ΤΠΕ (Ν = 143) κλήθηκαν με την ιδιότητα των εκπαιδευτικών να σχεδιάσουν και να κατασκευάσουν ηλεκτρονικά μαθήματα με γνωστικό αντικείμενο την εκπαίδευση για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Στο δεύτερο στάδιο πραγματοποιήθηκε ο μαθησιακός σχεδιασμός αξιοποιώντας το εκπαιδευτικό μοντέλο Μάθηση βάσει έργου, η οποία ενισχύθηκε με τις προαναφερθείσες στρατηγικές και τις αρχές του Ανάστροφου Σχεδιασμού. Δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις υποστηρικτικές τεχνολογίες ιστού κατασκευάστηκε το ηλεκτρονικό μάθημα στην πλατφόρμα Wix και παραδόθηκε στους συμμετέχοντες φοιτητές/τριες για εκπαιδευτική πρακτική. Τα αποτελέσματα της δεύτερης έρευνας έδειξαν ότι το παιδαγωγικό μοντέλο που αξιοποιήθηκε ενισχύει τις ενδοπροσωπικές ικανότητες των φοιτητών/τριών, ενώ τα μαθησιακά τους αποτελέσματα επιτυγχάνονται με πολύ καλές επιδόσεις, οι οποίες επηρεάζονται από τα αυξημένα κίνητρα τους. Οι τεχνολογίες ιστού που αξιοποιήθηκαν, δείχνουν να ενσωματώνονται αποτελεσματικά ώστε να προσφέρουν ουσιαστικές μαθησιακές εμπειρίες με σημαντικές κατά κύριο λόγο τις υποστηρικτικές τεχνολογίες της Google, τις Padlet, Twiddla και PollEverywhere, ενώ η ενορχήστρωση αυτή προσφέρει ένα σύνολο εκπαιδευτικών δυνατοτήτων καθοδηγούμενες από την παιδαγωγική/αλληλεπιδράσεις χρήστη, που οι φοιτητές/τριες φαίνεται να εκλαμβάνουν. Εξέχουσες δυνατότητες σημειώθηκαν οι υποκινητικές και αυτορρυθμιστικές, από τις οποίες οι υποκινητικές επηρεάζουν σημαντικά την μάθηση. Ο τρίτος και τελευταίος κύκλος επαναληπτικών εργασιών – τρίτη μελέτη (Μελέτη#3) έδωσε έμφαση στην ενίσχυση διαπροσωπικών ικανοτήτων (ικανότητες συνεργασίας - επικοινωνίας, ζωής και καριέρας). Επομένως, στο πρώτο στάδιο εξερευνήθηκαν παιδαγωγικές προσεγγίσεις για την εκπαίδευση σε εργασιακά περιβάλλοντα. Με κατεύθυνση την εκπαίδευση για την βιώσιμη ανάπτυξη επιλέχθηκε μία εκπαιδευτική πρακτική προσανατολισμένη στον 11ο Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης UNESCO – Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες, Πυλώνες Κοινωνία – Οικονομία. Ζητούμενο αποτέλεσε ο σχεδιασμός σε επίπεδο πρωτοτύπου μιας εφαρμογής κινητών που θα συντελούσε στην παροχή υπηρεσιών στους πολίτες μιας έξυπνης πόλης. Βάσει των αρχών της έξυπνης παιδαγωγικής διερευνήθηκε ξανά το προφίλ των συμμετεχόντων 124 (Ν = 124) προπτυχιακών φοιτητών/τριών ΤΠΕ. Στο δεύτερο στάδιο πραγματοποιήθηκε ο σχεδιασμός μάθησης αξιοποιώντας ως διδακτικό μοντέλο την Μάθηση βάσει έργου, η οποία ενισχύθηκε με την ευέλικτη μεθοδολογία Scrum και τις αρχές του Ανάστροφου Σχεδιασμού. Στη συνέχεια επιλέχθηκαν τεχνολογίες ιστού δίνοντας περισσότερη έμφαση στις ουσιώδεις τεχνολογίες, δηλαδή στη λειτουργικότητα της πλατφόρμας ηλεκτρονικής μάθησης Moodle, ενώ το ηλεκτρονικό μάθημα παραδόθηκε στους φοιτητές/τριες για εκπαιδευτική πρακτική και αξιολόγηση. Τα αποτελέσματα της τρίτης μελέτης έδειξαν ότι το παιδαγωγικό μοντέλο ενισχύει τις διαπροσωπικές ικανότητες των φοιτητών/τριών με επίτευξη των μαθησιακών αποτελεσμάτων, σημειώνοντας ξανά πολύ καλές επιδόσεις, οι οποίες επηρεάζονται θετικά από την παραγωγικότητα των φοιτητών/τριών στην ανάπτυξη των έργων τους. Οι ενσωματωμένες τεχνολογίες ιστού δείχνουν ότι διευκολύνουν την μαθησιακή διαδικασία, προσφέροντας ουσιαστικές μαθησιακές εμπειρίες. Από αυτές διακρίθηκαν επιπλέον η Figma και Trello και τα Meeting Rooms (Skype & Teams). Η ενορχήστρωση κατάφερε να προσφέρει ένα σύνολο εκπαιδευτικών δυνατοτήτων κατευθυνόμενες από την παιδαγωγική/ αλληλεπιδράσεις του χρήστη, που οι φοιτητές/τριες φαίνεται να εκλαμβάνουν. Ωστόσο, καμία από τις εκπαιδευτικές δυνατότητες δεν κατάφερε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη μάθηση. Συνολικά τα ευρήματα της έρευνας αποδεικνύουν ένα «μερικώς αποτελεσματικό» πλαίσιο, το οποίο υποδηλώνει ένα καλά σχεδιασμένο παιδαγωγικό μοντέλο με γνώμονα την Μάθηση βάσει έργου, η οποία ενισχύθηκε με μεθοδολογίες, στρατηγικές και τεχνικές ώστε να ενδυναμώσει κατ’ αντιστοιχία ένα συγκεκριμένο σετ δεξιοτήτων ολιστικά, σε ευθυγράμμιση με της αρχές της «Έξυπνης» παιδαγωγικής. Παραταύτα, υστερεί σημαντικά σε τεχνολογικές δυνατότητες (κατευθυνόμενες από το σύστημα) λόγω των περιορισμών ενσωμάτωσης της τεχνολογίας. Κατά συνέπεια αναδεικνύει τους περιορισμούς των υπαρχόντων ηλεκτρονικών μαθησιακών περιβαλλόντων μάθησης ως προς την αξιοποίηση και ενσωμάτωση της υπάρχουσας τεχνολογίας (κυρίως προβλήματα διαλειτουργικότητας και ανοικτών προτύπων), η οποία είναι διαθέσιμη σε ευρεία κλίμακα στην εκπαιδευτική κοινότητα σε αντιπαραβολή με τις τεχνολογικές κατευθυνόμενες από το σύστημα δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει ένα έξυπνο περιβάλλον ηλεκτρονικής μάθησης. Καθορίζοντας τη έννοια του «έξυπνου» μαθησιακού περιβάλλοντος, διακρίνει τις δυνατότητες έξυπνης μάθησης και τις κατηγοριοποιεί με βάση μια οντολογία εξυπνάδας έξι επιπέδων, ενώ παράλληλα ενισχύει την διεθνή έρευνα προτείνοντας έναν τρόπο αξιολόγησης τεχνολογικά υποστηριζόμενων περιβαλλόντων μάθησης ως προς το επίπεδο ωριμότητάς τους σε «εξυπνάδα», για μελλοντικές μελέτες. Εν κατακλείδι, ενισχύει την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα παρέχοντας περαιτέρω θεωρητικές και πρακτικές μελλοντικές προτάσεις, αναφορικά με την εκπαιδευτική τεχνολογία, τον μετασχηματισμό του ρόλου των εκπαιδευτικών στη σύγχρονη εκπαίδευση του 21ου αιώνα και την εκπαιδευτική πολιτική για την εισαγωγή/ μετασχηματισμό διεπιστημονικών προγραμμάτων σπουδών για την βιώσιμη ανάπτυξη στην ανώτατη εκπαίδευση.

2026-01-01T00:00:00Z